Page 170 - 7.turkiye_cevre_durum_raporu-20251219134410

Üretim rakamları incelendiğinde Türkiye genelinde denizlerde avcılığı yapılan balık türlerinin bü-
yük kısmını hamsi, sardalya, istavrit, palamut ve çaça gibi türlerin oluşturduğu görülmektedir.
2000 yılından sonraki dönemde yıllık deniz balıkları avcılığı üretiminin %40-75 gibi yıldan yıla
değişen ama çok büyük bir kısmını hamsi avcılığı oluşturmuştur. Türkiye denizleri kendi arala-
rında değerlendirildiğinde Karadeniz Türkiye’nin en önemli balıkçılık sahasını oluşturmaktadır.
2023 yılında avcılık yoluyla elde edilen su ürünleri üretiminin %75.2’si Karadeniz’den sağlanmıştır.
Bu nedenle, Karadeniz’de ticari öneme sahip türlerin stoklarının yapısının bilinmesi ve olası so-
runların önceden tespit edilmesi çok büyük önem taşımaktadır.

C.1.3.2. Denizlerde Çevreye Duyarlı Programlar

TOB tarafından 2014 yılında ülkemizin deniz ve iç sularında unutulan veya terk edilen, halk ara-
sında “hayalet ağ” olarak tabir edilen su ürünleri avcılığı esnasında; zemin yapısı, hava koşulları,
ağ çakışması veya kullanım hataları ve benzeri nedenlerle denizlere terkedilmiş av araçlarının,
temizlenmesi ve kamuoyunda farkındalık yaratmak suretiyle bu yönde olumsuz etkinin azaltı-
labilmesi amacıyla, “Denizlerin Terkedilmiş Av Araçlarından Temizlenmesi Projesi” uygulamaya
konulmuştur.

Faaliyetler kapsamında öncelikle balıkçılarla yapılan görüşmeler ve sağlanan bildirimlerle dü-
zenli olarak, kaybolan ağların yerleri belirlenerek ilgili STK’lar, balıkçılar, çalışmalara katılan bele-
diyeler, Üniversiteler ve bazı firmaların da katılımıyla hayalet av araçları bulundukları yerlerden
çıkarılmıştır. Başlangıçta denizlerde yürütülen çalışmalarımız iç sularımızı kapsayacak şekilde
genişletilmiştir.

Söz konusu proje kapsamında 2014 yılından günümüze kadar 310 milyon metrekare alan ta-
ranarak 1.050.000 metrekare hayalet ağ ile 52.000 adet diğer av araç gereci sularımızdan çıka-
rılmıştır. Hayalet ağ projesi kapsamında şu ana kadar sucul ortamlarımızdan temizlenmiş olan
ağlar sayesinde yaklaşık 3,2 milyon, sepet/pinterler sayesinde ise yaklaşık 300 bin olmak üzere
3.5 milyon sucul canlının ölmesi engellenmiştir. Balıkçılarımızın, vatandaşların, ilgili resmi kurum/
kuruluş ile sivil toplum kuruluşlarının hayalet av araçları karşı farkındalığının arttırılması ama-
cıyla pilot olarak seçilen Ankara, Konya, Van, Elazığ, Samsun, Isparta, Eskişehir, Bursa, Muğla ve
Antalya illerinde Balıkçılık ve Su Ürünleri Genel Müdürlüğü koordinasyonunda İl Tarım ve Orman
Müdürlükleri organizasyonuyla farkındalık eğitimleri düzenlenmiştir.

Sürdürülebilir su ürünleri üretimi ve biyoçeşitlilik artışına destek olmak amacıyla yapay resif uy-
gulamaları dünyanın birçok yerinde hayata geçirilmektedir. Bu kapsamda, 2021 yılında Balıkesir
İlinde Burhaniye Ticaret Odası ile işbirliği içerisinde başlanılan Burhaniye Yapay Resif Projesi kap-
samında 2022 ve 2023 yıllarında toplam 500 adet resif bloğu denize bırakılmıştır, 2022 yılında
“Mersin Yapay Resif Projesi” kapsamında Erdemli İlçesinde 22 hektarlık alanda 796 adet, Karataş
Yapay Resif Projesi” kapsamında Adana İli Karataş İlçesinde 485 adet resif bloğu bırakılmıştır. İs-
kenderun Biyoaktif Resif Projesi” kapsamında Hatay İli İskenderun İlçesinde 11 adet (biyoaktif)
resif bloğu ile yapay resif tarlaları oluşturulmuştur. Balıkesir İli, Marmara Adası Gündoğdu Köyünü
Güzelleştirme Derneği Tarafından 278 adet resif bloğu ile resif tarlası oluşturuldu. 12 Eylül 2023
tarihinde 600 bloktan oluşan İzmir İli, Aliağa İlçesi “Aliağa Yapay Resif Projesine” onay verilmiş,
resif tarlası oluşturulmaya başlanmıştır.

169