Page 174 - 7.turkiye_cevre_durum_raporu-20251219134410

C.1.3.3. Yasal Korumalı Deniz Alanları

Birleşmiş Milletler Çevre Programı’nın (UNEP) Akdeniz’in korunmasını öncelikli hedefleri arasına
alma kararı, Akdeniz’e kıyıdaş ülkelerin ve AB’nin katılımıyla, 1975 yılında Akdeniz Eylem Planı’nın
(AEP) oluşturulmasıyla sonuçlanmıştır. AEP çerçevesinde yürütülecek olan faaliyetlerin hukuki
dayanağını oluşturmak üzere hazırlanan “Akdeniz’in Kirliliğe Karşı Korunması Sözleşmesi (Barse-
lona Sözleşmesi) 16 Şubat 1976’da Barselona’da imzaya açılmıştır. Barselona Sözleşmesi, 1995 yı-
lında, deniz çevresinin yanı sıra, kıyı alanlarını da kapsayacak biçimde genişletilmiş, sözleşmenin
adı “Akdeniz’in Deniz Çevresinin ve Kıyı Alanlarının Korunması Sözleşmesi” olarak değiştirilmiş, 9
Haziran 2004 tarihinde yürürlüğe girmiştir.

Ülkemiz 7.12.1980 tarihinde Bakanlar Kurulu tarafından onaylanan Barselona Sözleşmesi’nin yeni
düzenlemesine 2002 yılı itibarıyla taraf olmuştur. Bu sözleşmenin eki protokollerden olan “Ak-
deniz’de Özel Koruma Alanlarına İlişkin Protokol” de “Akdeniz’de Özel Koruma Alanları ve Biyolo-
jik Çeşitliliğe İlişkin Protokol” olarak yenilenmiş ve içeriği genişletilmiştir.

Bu çerçevede aşağıda isimleri verilmekte olan alanlar Özel Çevre Koruma Bölgeleri olarak ilan
edilmiş alanlar yasal korumalı deniz alanlarıdır. Bu alanlarla ilgili ayrıntılı bilgiler “E.3.1. Özel Çevre
Koruma Bölgeleri” bölümünde yer almaktadır.

y Belek Özel Çevre Koruma Bölgesi
y Datça- Bozburun Özel Çevre Koruma Bölgesi
y Foça Özel Çevre Koruma Bölgesi
y Gökova Özel Çevre Koruma Bölgesi

y Fethiye- Göcek Özel Çevre Koruma Bölgesi
y Kaş- Kekova Özel Çevre Koruma Bölgesi
y Göksu Deltası Özel Çevre Koruma Bölgesi
y Köyceğiz- Dalyan Özel Çevre Koruma Bölgesi
y Saros Körfezi Özel Çevre Koruma Bölgesi

y Patara Özel Çevre Koruma Bölgesi
y Finike Denizaltı Dağları Özel Çevre Koruma Bölgesi
y Karaburun-Ildır Körfezi Özel Çevre Koruma Bölgesi

y Marmara Denizi ve Adalar Özel Çevre Koruma Bölgesi

C.1.3.4. Denizlerde Bütünleşik Kirlilik Izleme Çalışmaları

Denizlerin kirliliğe karşı korunması amacıyla 1970’li yıllardan başlayarak, denize kıyısı olan ülkeler
ortak araştırma programları geliştirerek sözleşmeler imzalamıştır. Akdeniz ülkeleri için ilk ortak
girişim kirliliğin azaltılmasına yönelik Barselona sözleşmesinin imzalanması olmuş ve Akdeniz’de
Kirliliğin İzlenmesi (MEDPOL) Uluslararası Programının uygulanması kabul edilmiştir. Benzer ça-
lışmalar Karadeniz’e komşu ülkelerce de geliştirilmiş ve Karadeniz Stratejik Eylem Planı hazırlan-
mış, bu kapsamda Karadeniz Bütünleşik İzleme ve Değerlendirme Programı (BSIMAP) oluşturul-
muştur. Söz konusu programlar çerçevesinde taraf ülkelere ulusal/uluslararası düzeyde kirlilik
izleme programları oluşturma yükümlülüğü getirilmiştir.

173