Page 165 - 7.turkiye_cevre_durum_raporu-20251219134410

Deniz Çöpleri İl Eylem Planları, 28 kıyı ilimizin tümü için Valiler başkanlığında illerdeki sorumlu
kurum, kuruluş ve sivil toplum kuruluşlarının katılım ve katkıları ile 5 yıl süreli olarak hazırlan-
mıştır. İl eylem planlarında, ilin coğrafi kapsamı ve ilin genel durumu göz önünde bulundurula-
rak deniz çöpleri açısından riskli alanların belirlenmesi, araştırma, izleme ve değerlendirme ça-
lışmaları, bölgeye özgü çözümler oluşturulması, kaynağının ve mevcut durumun tespit edilerek
çöplerin temizlenmesi, oluşumunun önlenmesine ilişkin planlamalar ve halkın bilinçlendirilmesi
faaliyetleri yer almaktadır. Bu başlıklar altında 28 kıyı İlimiz için hazırlanan İl Eylem Planları; Çevre,
Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüklerinin web sayfalarında yayımlanmıştır.
Sıfır Atık Mavi Hareketi ve Deniz Çöpleri İl Eylem Planlarının uygulanmasıyla 2023 yılı sonu itiba-
rıyla yaklaşık 220.000 ton deniz çöpü toplanmış bertarafa gönderilmiştir.

Ayrıca, ülkemizin de içinde bulunduğu dünyanın en büyük ekonomileri arasında yer alan 19 ülke-
den ve Avrupa Birliği Komisyonu’ndan oluşan (G20) ülkeler, 2017 yılından beri oluşturulan “G20
Deniz Çöpleri Eylem Planı”nı takip etmekte ve çalışmalarını bu doğrultuda gerçekleştirmekte-
dir. Hindistan Dönem Başkanlığı tarafından yürütülmekte olan G20 çalışmaları kapsamında 21
Mayıs 2023 tarihinde G20 ülkelerinde eş zamanlı olarak kıyı temizliği faaliyeti düzenlenmiştir.
Bahse konu faaliyet ülkemizde ÇŞİDB öncülüğünde, İstanbul ili Şile ilçesi Ala Plajı’nda Avustural-
ya, Endonezya ve Hindistan Başkonsoloslarının yanı sıra G20 ülke vatandaşları ve çevre gönüllü-
lerinin de katılımıyla kıyı temizliği etkinliği gerçekleştirilmiştir. Şile Belediyesi’nin ev sahipliğinde
gerçekleştirilen etkinlik, G20 ülkelerinin konsoloslukları, yerel idareler, sivil toplum kuruluşları ve
çevre gönüllülerinin katılımıyla gerçekleşmiştir. Ayrıca, G20 Dönem Başkanlığı’nı yürüten ÇŞİDB
öncülüğünde düzenlenen etkinliğe Hindistan Büyükelçiliği, Şile Belediyesi ve DenizTemiz Derne-
ği/TURMEPA da destek vermiştir. Şile’deki kıyı temizliği, “Küçük Bir Adım, Büyük Etkiler Doğurur”
mottosuyla yapılmıştır. Etkinlikte, G20 kıyı temizliği sözü panosu imzalanmıştır.

C.1.3.1.3. Deniz Dibi Tarama Faaliyetleri
Ülkemizde dip taraması ve taranan malzemenin özellikle deniz alanına boşaltılmasına ilişkin ça-
lışmalar Barselona ve Bükreş Sözleşmeleri Eki Protokolleri kapsamında yürütülmektedir. Bahse
konu sözleşmelere gerekli uyumun sağlanması, deniz ve kıyı alanları ile nehir ağızlarında ger-
çekleştirilen dip tarama faaliyetlerinin çevresel yönetimi, bu faaliyetler sonucunda ortaya çıkan
tarama malzemelerinin faydalı kullanımı ile çevre ve insan sağlığına zarar vermeyecek şekilde
deniz ortamına boşaltılması veya bertarafına dair usul ve esasların belirlenmesi amacıyla, “Dip
Tarama Malzemesinin Çevresel Yönetimi Yönetmeliği” 14.01.2020 tarihli ve 31008 Sayılı Resmî
Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.

Mevzuat, kara sularımızda boşaltım alanlarının özelliklerinin belirlenmesini, boşaltım malzeme-
lerinin kirletici parametrelerine ilişkin kalite standartlarını, boşaltım alanlarına yapılacak döküm
için gerekli olan izin belgesinin düzenlenmesini ve boşaltım alanlarının kirlilik yükü bakımından
izlenmesini ve denetlenmesini kapsamaktadır.

Bununla birlikte, dip tarama malzemesinin çevresel yönetimi kapsamında denize boşaltım yön-
temlerini, boşaltım alanlarını, ekotoksikolojik analiz yöntemlerini, İdareye sunulması gereken
İzleme ve Ekolojik Rapor formatları ile boşaltım faaliyetlerinin denetimine yönelik yetki devri
hususlarını içeren 2020/4 Sayılı Dip Taraması ve Boşaltım Faaliyetleri Uygulama ve Yetki Devri
Genelgesi 20.02.2020 tarihinde yayımlanmıştır.

164