Page 32 - 7.turkiye_cevre_durum_raporu-20251219134410

tir. Türkiye’nin dünyanın iki büyük kuş göç yolu üzerinde olması, kuşların beslenme ve üreme
alanı olarak önemini artırmaktadır.

Özel Çevre Koruma Bölgeleri, Sulak Alanlar, Doğal Sit Alanı ve Tabiat Varlıkları, Milli Parklar, Tabiatı
Koruma Alanları, Tabiat Parkı ve Tabiat Anıtı, Yaban Hayatı Geliştirme Sahası ve Üretme İstas-
yonları Türkiye’de Korunan Alanları oluşturmaktadır. Türkiye’de Korunan Alanların toplam yü-
zölçümü 10.332.969 hektardır. Bu alanın 3.832.960 ha’ı Doğal Sit Alanı, 2.854.906 ha’ı Özel Çevre
Koruma Bölgeleri, 909.158 ha’ı Milli Park, 1.165.448 ha’ı Yaban Hayatı Geliştirme Sahası, 1.161.205
ha’ı Sulak Alan, 108.036 ha’ı Tabiat Parkı, 46.453 ha’ı Tabiatı Koruma Alanı, 8.356 ha’ı Tabiat Anıtı ve
246.446 ha’ı Muhafaza Ormanıdır.

2024 yılı itibariyle Türkiye’de 48 Milli Park, 266 Tabiat Parkı, 31 Tabiatı Koruma Alanı, 110 Tabiat
Anıtı, 85 Yaban Hayatı Geliştirme Sahası ve 55 Muhafaza Ormanı bulunmaktadır.

Türkiye’de 19 adet Özel Çevre Koruma Bölgesi bulunmakta ve bu bölgelerin yüzölçümü
3.832.959,54 hektardır. Türkiye’de 4.034 adet doğal sit alanı bulunmakta ve bu alanların yüzöl-
çümü ise 2.755.773 hektardır. Özel Çevre Koruma Bölgelerinin toplam alanı Türkiye’nin %4,9’una,
Doğal Sit Alanlarının toplam alanı ise Türkiye’nin %3,5’ine karşılık gelmektedir.

Ülkemizde 14 Adet Ramsar Alanı (184.487 ha), 59 Adet Ulusal Öneme Haiz Sulak Alan (869.967 ha)
ve 47 adet Mahalli Öneme Haiz Sulak Alan (107.021 ha) bulunmaktadır. Ayrıca, Ülkemizde tabiat
varlığı olarak toplam tescilli ağaç sayısı 10.510, toplam tescilli mağara sayısı 296’dır.

Tarım alanlarımızdaki çoraklaşma, ormanlık ve mera alanlarımızdaki tür çeşitliliğinin ve tabii ya-
pının bozulması, yanlış ve maksat dışı arazi kullanımı, verimli ve iyi nitelikli tarım topraklarının
betonlaşması, toprak kirliliğinin devam ediyor olması, erozyon ve toprak kaybının önemli bo-
yutlarda olması, ülkemizin çölleşme hassasiyetinin yüksek olduğunu ortaya koyan gerçeklerdir.

Türkiye’nin %65’i kurak ve yarı kurak özelliklere sahip olup, Ülke topraklarının %86’sının erozyon
tehdidi altında olması, erozyonu çölleşmenin en önemli sebebi yapmaktadır. Dünya Çölleşme
Tehlikesi Haritası’nda, başta Orta Anadolu olmak üzere ülkemizin önemli bir bölümü “çölleşme-
ye hassas” olarak gösterilmiştir.

Erozyonda meydana gelen değişimler “Dinamik Erozyon Modeli İzleme Sistemi (DEMİS)” ile iz-
lenmekte ve değerlendirilmektedir. Çölleşme/arazi tahribatıyla mücadele kapsamında, 2023 yıl-
sonu itibari ile 9,72 milyon hektar alanda ağaçlandırma, erozyon kontrolü, bozuk orman alanları-
nın rehabilitasyonu ve mera ıslahı çalışmaları yapılmıştır.

Türkiye’de ARAZİ KULLANIMI ve alanların değişimini incelemek üzere, 2012 yılı ile 2018 yılı
CORİNE verileri kıyaslandığında, Tarımsal Alanların 74.514,53 ha, Orman ve Yarı Doğal Alanların
97.871,23 ha azaldığı, Sulak Alanların 1.118,24 ha, Su Kütlelerinin 30.247,58 ha ve Yapay Bölgelerin
de 141.019,95 ha arttığı görülmektedir.
Ülkemizdeki illerin %99’unun 1/100.000 ölçekli Çevre Düzeni Planları (ÇDP)’lerı tamamlanmıştır.
Büyükşehir Belediyesi olan Ankara, İstanbul, Kocaeli, Bursa, Eskişehir, Sakarya, Kahramanmaraş,
Hatay ve Gaziantep illeri haricinde tüm illerdeki çevre düzeni planlarına dair iş ve işlemler ÇŞİDB
tarafından yürütülmektedir. Türkiye Mekansal Strateji Planı çalışmaları devam etmektedir.
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Kurumsal Yapısı ve Gerçekleştirilen Çalışmalar
bölümü kapsamında, ÇŞİDB tarafından verilen Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED) Kararları sa-
yısına bakılacak olursa, Çevresel Etki Değerlendirmesi Yönetmeliği kapsamında 2023 yılında 511
ÇED Olumlu 4.224 ÇED Gerekli Değildir ve 55 ÇED Gereklidir Kararı verilmişken, 780 projenin de
ÇED süreci iptal/iade edilmiştir. Stratejik Çevresel Değerlendirme (SÇD) Yönetmeliği çerçevesin-

31