Page 27 - 7.turkiye_cevre_durum_raporu-20251219134410

Enerji sektöründe ise, Türkiye’nin elektrik enerjisi kurulu gücü 2019 yılı sonu itibarı ile 91.267
MW iken 2022 yılı sonu itibarı ile 103.809 MW’a ulaşmıştır. Söz konusu kurulu güç içerisinde yer
alan yenilenebilir enerji payı %49.05’ten %54,3’e ulaşmıştır. Ülkemiz birincil enerji arzı 2022 yılın-
da 157,8 milyon Toplam Eşdeğer Petrol (TEP) olarak gerçekleşmiştir. Birincil enerji arzı içerisinde
doğal gazın payı %27,4, kömürün payı %26,2, petrolün payı %28,6, yenilenebilir enerjinin payı
%17,2’dir.

2017-2023 yılları arasında Ulusal Enerji Verimliliği Eylem Planı (UEVEP) kapsamında yürütülen
çalışmalar ile ülkemizde enerji verimliliğine toplamda 8,47 milyar dolarlık yatırım yapıldığı, bu
yatırım karşılığında 24 milyon 625 bin TEP enerji tasarrufu ile 68,62 milyon ton CO eşdeğeri
2
emisyon azaltımı sağlandığı belirlenmiştir. Ayrıca, sektörde yaklaşık 45 bin yeni yeşil istihdam
oluşturulmuştur.

Ulaşımda; trafiğe kayıtlı taşıtlardan hibrit araçlar 2019 yılında 13.901 iken 2023 yılında 222.586’e;
elektrikli araçlar ise 35.843’den 367.692’ye yükselmiştir. Ülkemizdeki demiryolu ağında yer alan
Yüksek Hızlı Hat 2019’da 1.184 km iken; 2023 yılında 1.978 km ye yükselmiştir. 2014 yılında geliş-
tirilen “Yeşil Liman Politikası” çerçevesinde; Ülkemizde 20 liman tesisine “Yeşil Liman Sertifikası”
verilmiştir.

Turizmde ise, Dünya Turizm Örgütü verilerine göre, Ülkemiz 2023 yılında dünyadaki ülke sırala-
masında turist sayısı bakımından 5’inci, Avrupa’da 4’üncü sırada yer almakta olup, aynı yıla göre
turizm gelirleri açısından ise dünyadaki ülke sıralamasında 7’nci, Avrupa’da ise 5’inci sırada yer
almaktadır.

Sanayi sektöründe; ‘Yeşil OSB Sertifikasyon Programı’ kapsamında 2023 yılında Yeşil OSB Sertifi-
kasyon Sistemine ilişkin sorumluluklar belirlenmiş ve bu ön kriterleri geçen 26 OSB’den 21 tanesi
değerlendirme aşamasına geçmiştir.

HAVA bölümünde; Ulusal Hava Emisyonu Envanteri verilerinde; 2023 yılına esas raporlamanın
kapsadığı 1990-2021 yılları emisyonlarının durumu incelendiğinde; özellikle yanma kaynaklı kir-
leticilerde emisyon yönetim politikalarına bağlı şekilde emisyon toplamlarının çok ciddi artış
seyrinde olmadığı görülmektedir. Ulusal olarak hesaplanan karayolu kaynaklı emisyonların top-
lamlarının 2000-2021 zaman serisi incelendiğinde, yenilenen motor teknolojileri ile birlikte araç
emisyonlarındaki azalma eğilimi olduğu görülmektedir.

ÇŞİDB tarafından hava kalitesinin ülkemiz genelinde izlenmesi amacıyla 81 ilde hava kalitesi öl-
çüm istasyonları kurulmuştur. 2005 yılında 35 istasyonla başlayan, Ulusal Hava Kalitesi İzleme
Ağına dahil olan istasyon sayısı 2023 yılı itibariyle toplam 380’e ulaşmıştır.
2015 ile 2019 yılları arasında Türkiye genelinde hava kalitesi ölçüm istasyonları tarafından ya-
pılan ölçüm sonuçlarına göre; PM parametresinde %16’lık ve SO parametresinde ise %37’lik
10
2
iyileşme sağlanmıştır. 2020 yılından günümüze kadar söz konusu azalma eğiliminin korunduğu
görülmektedir.
Gürültü Yönetimi açısından bakıldığında, ÇŞİDB tarafından yürütülen ulusal ve uluslararası pro-
jeler kapsamında 66 ilin yerleşim alanı için gürültü haritası hazırlanmış, 22 ilin eylem planı ta-
mamlanmıştır. Ayrıca 49 havalimanının stratejik gürültü haritası hazırlanmıştır.

İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ konusu açısından, son yirmi yıldır ülkemizde aşırı yağışlar, seller, fırtınalar, top-
rak kaymaları, sıcak hava dalgaları ve orman yangınları gibi olumsuz etkiler daha sık ve şiddetli
hale gelmektedir. Ülkemizde, 1970-2023 yılları arası sıcaklık değişimleri incelendiğinde; 2007 yı-
lından bu yana 2011 yılı hariç olmak üzere sıcaklık artışları söz konusudur.

26