Page 30 - 7.turkiye_cevre_durum_raporu-20251219134410

Türkiye’de toplanan belediye atığı miktarı, 2022 yılı için 30,283 milyon ton/yıl’dır. Atık Bertaraf ve
Geri kazanım Tesisleri ile Hizmet Edilen Nüfusun Belediye Nüfusuna Oranı 2019 %82 iken 2023’te
%89 olmuştur. Düzenli Depolama Tesisi ile Hizmet Verilen Belediye Sayısı ise, 2019 yılında 1.179
iken 2023’te 1.241 ‘e ulaşmıştır.
Genel olarak bakıldığında, atılan atıkların ağırlıkça %30’unu, hacimce %50’sini ambalaj atıkları
oluşturmaktadır. Ambalaj atıklarının belirli bir yönetim sistemi içerisinde kaynağında ayrı birikti-
rilmesi, toplanması, taşınması, ayrılması ve geri dönüşüme yönelik hukuki, idari ve teknik esaslar
ÇŞİDB’nca 26/06/2021 tarihli ve 31523 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren “Am-
balaj Atıklarının Kontrolü Yönetmeliği (AAKY)” ile belirlenmiştir.

AAKY, “Ambalaj atıkları, Sıfır Atık Yönetmeliği hükümleri esas alınarak sıfır atık yönetim sistemi
uygulamalarına ve İl Sıfır Atık Yönetim Sistemi Planlarına uygun olarak toplanır.” hükmü yer al-
makta olup geri kazanılabilir nitelikteli atıkların Sıfır Atık Yönetmeliği kapsamında yönetimi sağ-
lanmaktadır.
ÇŞİDB Atık İstatistik Bülteni’ne göre (2021) Atık Beyan Sistemine gerçekleştirilen beyanlara göre
2021 yılında 105.103 tesis, 3.031.048 ton tehlikeli atık ve 29.635.926 ton tehlikesiz atık ürettiğini
beyan etmiş, bu atıkların 17.569.247 tonu geri kazanılmış, 14.017.774 tonu bertaraf edilmiş, 242.731
tonu ihraç edilmiş 837.222 tonu da stokta bulunmaktadır.
2021 yılında 52.168 ton atık madeni yağ, 33.872 ton atık pil-akü, 16.680 ton atık bitkisel yağ üre-
tilmiştir. Ayrıca, 2021 yılında 31.422 ton ömrünü tamamlamış lastik, 52.129 ton atık elektrikli ve
elektronik eşya toplanmıştır.

Türkiye’de ömrünü tamamlamış araç konusunda ÇŞİDB 2024 verilerine göre yetkilendirilmiş 97
adet teslim noktası ve 2023 Yılı sonu itibariyle ÇŞİDB’dan Geçici Faaliyet Belgesi (GFB) ve izin-li-
sanslı 105 adet geçici depolama alanı bulunmaktadır. Ömrünü Tamamlamış Araçlar Bertaraf Ta-
kip Sistemi hurdaya ayrılmak üzere kaydedilen araç sayısı 2020 yılı için 3.117 iken 2023 yılı için ise
4.099 adettir.
2019 ve 2020 yılı tıbbi atık miktarları ÇŞİDB Atık Beyan Sistemine (TABS) beyan gerçekleştiren
sağlık kuruluşlarının (üniversite, doğum ve genel maksatlı hastaneler ile klinikleri) verisini 2021
yılı tıbbi atık miktarı ise tıbbi atık beyanında bulunan tüm atık üreticilerinin verisini kapsamakta
olup, ÇŞİDB TABS’a 2019 yılında 90.920 ton, 2021 yılında da 135.869 ton tıbbi atık üretildiği beyan
edilmiştir.
“Atık Geri Kazanımı” bilinci doğrultusunda çimento sektöründe 81 adet, tuğla sektöründe 15
adet, seramik sektöründe 4 adet, beton sektöründe 6 adet ve kireç sektöründe 3 adet atık kodu
için alternatif hammadde kullanım onayı verilmiştir. Ayrıca 2023 yılı sonu itibarıyla 10 tesise ait 7
farklı tür atığın yan ürün olarak kullanımına onay verilmiştir.
TÜİK tarafından yürütülen maden işletmeleri su, atıksu ve atık istatistikleri, 2022 yılı anket ça-
lışması sonuçlarına göre 2022 yılında maden işletmelerinde 860,6 milyon ton (2018 yılında 812
milyon ton) maden atığı oluşmuştur. 2022 yılında maden işletmelerinde oluşan 860,6 milyon
ton atığın %99,9’unu mineral atıklar oluşturmuştur. 2022 yılında dekapaj malzemesi/pasa mik-
tarı 834 milyon ton (2018 da 795 milyon ton) pasa hariç 26,3 milyon ton olarak tespit edilmiştir.
2011-2023 yılları arasında toplam 79 tesise “Maden Atığı Depolama Tesisi” onay belgesi verilmiş-
tir.

ÇŞİDB öncülüğünde Sıfır Atık Projesi 2017 yılında başlatılmış olup, 2023 yılının sonu itibariyle; sıfır
atık yönetim sistemine geçen bina/yerleşke sayısı yaklaşık 178 bine ulaşmıştır, 20 milyon kişiye

29