Page 29 - 7.turkiye_cevre_durum_raporu-20251219134410

yürütülecek temizleme çalışmaları ve kirliliğin önlenmesine ilişkin alt çalışma grupları oluştu-
rulmuştur. Marmara Denizi Eylem Planı çerçevesinde 2021-2024 Dönemi için Marmara Denizi
Bütünleşik Stratejik Planı yürürlüğe girmiştir.
Sıfır Atık Mavi Hareketi ve Deniz Çöpleri İl Eylem Planlarının uygulanmasıyla 2023 yılı sonu itiba-
rıyla yaklaşık 220.000 ton deniz çöpü toplanmış bertarafa gönderilmiştir.

Türkiye’de Kıyı tesislerine ait acil müdahale planlarının onay işlemleri 2009 yılında başlamış olup,
2023 yılında 57 tesis olmak üzere toplam 377 kıyı tesisinin risk değerlendirmesi ve Acil Müdahale
Planı ÇŞİDB tarafından onaylanmıştır.

2004 yılında yayımlanan “Gemilerden Atık Alınması ve Atıkların Kontrolü Yönetmeliği” kapsa-
mında ülkemizde 2023 yılı itibarıyla 334 adet kıyı tesisinde atık kabul tesisleri ve 58 adet atık alım
gemileri aracılığıyla atık alım hizmeti verilmektedir.

Mavi Bayrak uygulaması kapsamında 1994 - 2024 arası dönemde, Türkiye’de Mavi Bayrak sayısı
istikrarlı bir şekilde artarak 2024 yılı itibarıyla 567 plaj, 27 marina, 18 turizm teknesi ve 9 birey-
sel yata ulaşmıştır. 2024 yılı itibarıyla Türkiye, Mavi Bayraklı plaj sayısı bakımından Mavi Bayrak
uygulaması olan 50 Uluslararası Çevre Eğitim Vakfı (FEE) üyesi ülke içerisinde, İspanya (639) ve
Yunanistan (625)’dan sonra 567 plaj ile 3 üncü sırada yer almıştır.

Ülkemizde, Çevresel Atıksu Altyapısı kapsamında çevreyi koruma amaçlı yapılan çalışmalar ve
ÇŞİDB tarafından verilen maddi ve teknik destekler sonucunda, son yıllarda kanalizasyon şebe-
kesi ve atık su arıtma tesisi ile hizmet verilen belediye sayısında ve bu hizmetin verildiği nüfusta
önemli artış olmuştur.
Kanalizasyon ile hizmet edilen nüfusun belediye nüfusuna oranı 1994 yılında %69 iken bu oran
2022 yılında %93’e ulaşmıştır. 1994 yılında belediye nüfusunun %13’üne atık su arıtma hizmeti
verilirken, 2014 yılı sonunda bu oran %68’e, 2022 de ise %78’e ulaşmıştır.

Ülkemizde 361 Organize Sanayi Bölgesi bulunmaktadır. 361 OSB içinden 281 tanesi faal olup 173
tanesinin atıksuyu arıtılıp deşarj edilmektedir. Atıksu arıtma tesisi olan OSB sayısı 123’tür. 2019-
2023 yılları arasında ÇŞİDB tarafından toplam 1.208 adet Atıksu Arıtma Tesisi Proje Onay işlemi
gerçekleştirilmiştir. Arıtılmış atıksuların yeniden kullanım oranı, 2020 de %2,5 iken 2023 yılında
%5,30’a yükselmiştir.

Evsel ve Kentsel Arıtma Çamurlarının Toprakta Kullanılmasına Dair Yönetmelik kapsamında
2020-2023 yılları arasında farklı atık su arıtma tesislerinde oluşan 19.978 ton km/yıl arıtma ça-
murunun toplam 9.989 dekarlık arazide kullanılmasına izin verilmiştir.
Toprak Kirliliğinin Kontrolü ve Noktasal Kaynaklı Kirlenmiş Sahalara Dair Yönetmelik kapsamında
oluşturulan Kirlenmiş Sahalar Bilgi Sistemi üzerinden 08.06.2015 tarihinden itibaren beyanda
bulunmaları ile birlikte yönetmeliğin bütün maddeleri uygulanabilir hale gelmiştir. https://ecbs.
cevre.gov.tr adresinden erişilebilen sisteme faaliyet sahipleri tarafından 2023 yılı sonu itibariyle
48.710 adet Faaliyet Ön Bilgi Formu beyanı yapılmıştır.

Tarımsal kaynaklı kirliliğin tespiti ve Nitrata Hassas Bölgelerin belirlenmesi amacıyla oluşturulan
tarımsal kaynaklı nitrat kirliliği izleme ağında 2.533 yerüstü, 2.319 yer altı suyu olmak üzere top-
lam 4.852 istasyonda, sularda tarımsal kaynaklı nitrat kirliliği izleme çalışmaları yürütülmektedir.

ATIK YÖNETİMİ, atıkların oluştuğu çevrede azaltılması, niteliklerine göre ayrıştırılması, topla-
narak geçici depolama alanlarına nakledilmesi, geri dönüşüm sürecine kazandırılması, bertaraf
edilmesi ve nihayetinde kontrolünün sağlanması gibi konuları içermesi bakımından çevre ile il-
gili en önemli konulardandır.

28