Page 36 - 7.turkiye_cevre_durum_raporu-20251219134410

TÜRKİYE’DE

ÇEVRE DURUM

RAPORLAMA

ÇALIŞMALARI

Hızla artan nüfus, şehirleşme, ekonomik faaliyetler ve çeşitlenen tüketim alışkanlıkları çevre ve
doğal kaynaklar üzerindeki baskıyı artırmaktadır. Çevre kirliliği, iklim değişikliği, çölleşme, orman-
sızlaşma, biyolojik çeşitlilik kaybı, kuraklık gibi çevre problemleri, her geçen gün insan yaşamını
ve kalkınma sürecini belirgin bir şekilde etkilemektedir.

Yüksek sera gazı salımlarının da etkisiyle hızlanan iklim değişikliğinin doğal afetlerin artmasına
neden olduğu ve küresel ölçekte insanlık için ciddi bir tehdit oluşturduğu görülmektedir. Talebin
ve tüketimin arttığı günümüzde sürdürülebilir çevre ve doğal kaynak yönetimi ile yaşanabilir
kentlerin inşası gittikçe daha fazla önem kazanmaktadır.
Küresel ısınma, iklim değişikliği, çölleşme, kuraklık, doğal afetlerdeki artış ve kirliliklerin sınır öte-
si taşınımı, tahrip edilmiş alanlardan yayılan ve insanlara bulaşabilen virüsler gibi sorunlar, önlem
alınmadığı takdirde dünyamızın giderek daha zor yaşanır duruma geleceğinin işaretlerini vermek-
tedir. Bu durumun bir sonucu olarak, refahımızı ve doğanın ihtiyaçlarımızı karşılama kabiliyetini
yok etme riski taşımaktadır.

Özetle, ekolojik ayak izimizin, gezegenimizin kendini yenileme kapasitesini aşmaya başladığı
açıkça ortaya çıkmıştır. Hava ve su kirliliği, gürültü, radyasyon, kimyasallar veya biyolojik etken-
lerin sebep olduğu çevresel bozulma, doğal alanların özellikle ormanların tahribi, insan sağlığı
üzerinde olumsuz etkiler yaratmaktadır. Çevre sorunları, sınır tanımaz bir şekilde tüm insanları
ilgilendiren küresel bir öge halini almıştır.

Ekolojik ayak izimizi küçültmek için, çok yakın zamanlarda, kaynak yönetimine bir rehber, bir
temel ilke olarak, yaşam döngüsü yaklaşımı gelmiştir. Ülkemizde artık nihai hedefi sıfır atık olan
bir topluma erişmek olan çalışmalar hız kazanmıştır. Sıfır atıklı yaşam biçimini hedefleyen çalış-
maların bir sonucu olarak “yeşil ekonomi” ve “yeşil kentler” gibi kavramların içselleştirilmesinde
büyük ilerlemeler sağlanmaktadır.

Ülkemizde, ilk olarak, çevre sektörü 1985-1989 yıllarını kapsayan V. Beş Yıllık Kalkınma Planı’ndan
itibaren kalkınma planlarının bir parçası olarak ulusal programlara dahil edilmiştir. 2019-2023

35