Page 229 - 7.turkiye_cevre_durum_raporu-20251219134410

Ç.11. Ömrünü Tamamlamış Araçlar

Üyeliğe adaylık sürecinde bulunduğumuz Avrupa Birliği’nin ömrünü tamamlamış araçların yöne-
timi stratejisini belirleyen 18 Eylül 2000 tarih ve 2000/53/EC sayılı Ömrünü Tamamlamış Araçlar
Direktifi, Türkiye’nin AB Müktesebatının Üstlenilmesine Dair Ulusal Program’da “öncelikle uyum-
laştırılması gereken direktifler” bölümünde yer almaktadır.

Söz konusu direktifin ulusal mevzuatımıza uyumlaştırılması çalışmaları kapsamında; çevre ve
insan sağlığının korunması için araçlardan kaynaklanan atıkların oluşumunu engellemek, ömrü-
nü tamamlamış araçlar ve bunlara ait parçaların yeniden kullanım, geri dönüşüm ve geri kazanım
işlemleri ile bertaraf edilecek atık miktarını azaltmak amaçlanmaktadır.

Yukarda anılan Direktifin ulusal mevzuatımıza uyumlaştırılması çalışmaları kapsamında “Öm-
rünü Tamamlamış Araçların Kontrolü Yönetmeliği” 30.12.2009 tarihinde hazırlanarak yayımlan-
mıştır. Yönetmelik, M1 (sürücü dışında en fazla 8 kişilik oturma yeri olan, yolcu taşımaya yönelik
motorlu araçlar), N1 (azami kütlesi 3.500 kg’ı aşmayan motorlu yük taşıma araçları) kategorisin-
deki araçları, motosiklet ve motorlu bisiklet haricindeki üç tekerlekli araçları ve bunlara ait aksam
parçaları kapsamaktadır.

Türkiye’de ÇŞİDB 2024 verilerine göre yetkilendirilmiş 97 adet teslim noktası ve 2023 Yılı sonu
itibariyle Bakanlıktan GFB ve izin-lisanslı 105 adet geçici depolama alanı bulunmaktadır. Ömrünü
tamamlamış araçlar, lisanslı tesislere teslim edilerek Ömrünü Tamamlamış Araçlar Bertaraf Takip
Sistemi (ÖTA Sistemi) ile kayıt altına alınmaktadır.

ÖTA Sistemi üzerinden hurdaya ayrılmak üzere kaydedilen araç sayısı, 2020 yılı için 3.117, 2021 yılı
için 3.100, 2022 yılı için 2.636 ve 2023 yılı için ise 4.099 adettir. Sayılara bakıldığında 27.03.2018 ila
31.12.2019 tarihleri arasında uygulanan ÖTV indirimli hurda teşvik uygulamasının etkileri Grafik
53’te görülebilmektedir.

Çizelge 82 Ömrünü Tamamlamış Araç Bertaraf Takip Sistemi Üzerinden Hurdaya Ayrılmak Üzere Kaydedilen Araç Sayısı
(ÇŞİDB, 2024)
YILLAR 2012 2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019 2020 2021 2022 2023
Kayıt ya-
pılan ÖTA 7.988 10.541 11.902 14.687 15.496 14.585 149.914 294.754 3.117 3.100 2.636 4.099
sayısı

Grafik 53 Kayıt Yapılan ÖTA Sayısı (ÇŞİDB, 2024)
294.754

149.914

7.988 10.541 11.902 14.687 15.496 14.585 3.117 3.100 2.636 4.099
2012 2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019 2020 2021 2022 2023

228