Page 232 - 7.turkiye_cevre_durum_raporu-20251219134410

Çizelge 84 2019-2021 Yıllarında Tıbbi Atık Miktarı (ton) (TÜİK, ÇŞİDB -TABS, 2024)
2019 2020 2021*

Sağlık Kuruluşu Sayısı 1.524 1.536
Tıbbi Atık Beyanı Yapan Tesis Sayısı 17.935
Tıbbi Atık Miktarı (Ton) 90.920 110.000 135.869

Yakma Tesislerinde Bertaraf Edilen (Ton) 7.910 10.340 16.650

(TÜİK, Tıbbi Atık ve Atık İstatistikleri Bültenleri, 2019 ve 2020)
*2021 yılına ait veriler ÇŞİDB tarafından atık üreticilerinin tıbbi atık beyanları doğrultusunda oluşturulan verileri içermektedir.

Ç.14. Alternatif Hammadde

Bir tesisin faaliyeti neticesinde oluşan, mineral özellikleri bakımından hammadde ile eş değer
özellikte olan atıklar alternatif hammadde olarak değerlendirilebilmekte ve doğal hammaddeler
yerine kullanılarak doğal kaynaklar korunmaktadır. Atıkların alternatif hammadde olarak kulla-
nılmasına ilişkin teknik, idari ve uyulması gereken genel kurallar ve esaslar 20.06.2014 tarihli ve
29036 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan “Atıktan Türetilmiş Yakıt, Ek Yakıt ve Alternatif Ham-
madde Tebliği” ile belirlenmiştir.

Alternatif hammadde olarak inşaat atıkları, arıtma çamurları, maden atıkları gibi silika, alümin-
yum, demir oksit ve/veya kalsiyum oksit içeren atıklar çimento, beton, kireç, tuğla, kiremit ve
seramik üretimi yapan tesisler tarafından doğal kaynaklara ikame olarak kullanılmaktadır. Böy-
lelikle oluşan atıkların bertaraf tesislerine gönderilmesi yerine atık hiyerarşisine uygun olarak
mümkün olduğunca yeniden kullanılması veya geri kazanımının yapılması yöntemleri ile ekono-
miye kazandırılmakta ve etkin bir şekilde yönetimleri sağlanmaktadır. Aynı zamanda atık berta-
raf maliyetleri azaltılmakta, düzenli depolamaya gönderilen atık miktarının düşürülmesi sağlan-
makta ve düzenli depolama tesislerinin kullanım ömrü uzatılmaktadır.
Bir tesisin faaliyeti neticesinde oluşan atıkları, alternatif hammadde olarak kullanacak olan te-
sisler, gerekli bilgi ve belgeler ile başvuru yaparak ÇŞİDB’ndan onay almakla yükümlü iken çevre
lisansı uygulamasından muaf tutulmuştur. “Atık Geri Kazanımı” bilinci doğrultusunda çimento
sektöründe 81 adet, tuğla sektöründe 15 adet, seramik sektöründe 4 adet, beton sektöründe 6
adet ve kireç sektöründe 3 adet atık kodu için alternatif hammadde kullanım onayı verilmiştir.

Ç.15. Yan Ürün

2008/98/EC Atık Çerçeve Direktifi ile tanımlanan yan ürün kavramı Atık Yönetimi Yönetmeliği ile
uygulanmaya başlanmıştır. Sanayi tesislerinden kaynaklanan değerlendirilebilir nitelikteki mad-
delerinin atık olarak bertaraf edilmesi yolu yerine yan ürün olarak ekonomiye katkı sağlayacak
şekilde değerlendirilmesi sağlanmaktadır. Endüstriyel simbiyoz uygulamalarının da temeli oluş-
turan yan ürün kavramı ile atığın ekonomik değere dönüştürülmesi ve doğal kaynaklar yerine
atıkların kullanımının arttırarak döngüsel ekonomi politikaları çerçevesinde yönetimi sağlan-
maktadır.

Üretim sürecinde ortaya çıkan; ancak asıl amacın bu maddenin üretimi olmadığı, maddeler veya
malzemeler;
• Üretim sürecinin ayrılmaz bir parçası olarak üretiliyor ve kapasite raporunda ürün/yan ürün
olarak yer alıyor ise,

231