Page 233 - 7.turkiye_cevre_durum_raporu-20251219134410

• Gelecekte kullanımına yönelik talep sürekli ise,

• Doğrudan bir süreçte kullanılabiliyor ve üretildiği yerde fiziksel işlemler hariç olmak üzere
başka işlemlerden geçmiyor ise,

• İkame edeceği maddenin standartlarına uygunluğunun ya da hammadde olarak kullanılması
durumunda nihai ürünün ürün standardını bozmadığının belgelenmesi halinde,

• Kullanımında çevre ve insan sağlığına zarar vermeyecek tedbirler alınıyor ise,

atık olarak addedilmeyerek, yan ürün olarak kabul edilebilmektedir.
2023 yılı sonu itibarıyla 10 tesise ait 7 farklı tür atığın yan ürün olarak kullanımına onay verilmiştir.

Ç.16. Maden Atıkları

Ülkemizde madenlerin aranması, çıkarılması, hazırlanması/zenginleştirilmesi veya depolanması
sonucunda ortaya çıkan atıkların üretiminden nihai bertarafına kadar çevre ve insan sağlığına
zarar vermeyecek şekilde yönetilmesine ilişkin usul ve esaslar 15.07.2015 tarihli ve 29417 sayılı
Resmi Gazete’de yayımlanan Maden Atıkları Yönetmeliği kapsamında yürütülmektedir.

Maden cevheri işleme faaliyetleri sırasında açığa çıkan zenginleştirme atıkları ve maden kazıla-
rından/çıkarılmasından kaynaklanan asit üretme potansiyeline sahip pasa atığı ÇŞİDB tarafın-
dan lisans verilen maden atıkları bertaraf tesislerinde depolanmaktadır. Maden atığı depolama
tesisleri inşaat çalışmalarının başından sonuna kadar ÇŞİDB tarafından izlenmekte, inşaatının
mevzuata uygun olarak tamamlandığı tespit edilen tesislere “Maden Atığı Depolama Tesisi” onay
belgesi verilmektedir.

2011-2023 yılları arasında toplam 79 tesise “Maden Atığı Depolama Tesisi” onay belgesi verilmiştir.

Grafik 54 Maden Atığı Depolama Tesisi Onay Belgesi Alan Tesis Sayıları (ÇŞİDB,2024)
100 79
62 68 72
50

0
2020 2021 2022 2023

TÜİK tarafından yürütülen maden işletmeleri su, atıksu ve atık istatistikleri, 2022 yılı anket ça-
lışması sonuçlarına göre 2022 yılında maden işletmelerinde 860,6 milyon ton (2018 yılında 812
milyon ton) atık oluşmuştur. 2022 yılında maden işletmelerinde oluşan 860,6 milyon ton atığın
%99,9’unu mineral atıklar oluşturmuştur. 2022 yılında dekapaj malzemesi/pasa miktarı 834 mil-
yon ton (2018 da 795 milyon ton) pasa hariç 26,3 milyon ton olarak tespit edilmiştir.
Toplam atığın %76,1’i pasa sahalarında, atık barajlarında veya düzenli depolama tesislerinde ber-
taraf edilmiştir, %20,9’u ocak içine geri doldurulmuştur, %3’ü ise diğer yöntemlerle geri kazanıl-
mış ya da bertaraf edilmiştir.

Döngüsel Ekonomi

Döngüsel ekonomi, hammadde tedarik yönteminden, ürünün tasarlanmasına, üretimden
dağıtıma, tüketimden, atıkların toplanması ve geri dönüşümüne kadar geçen süreçte kaynakların
etkin bir şekilde kullanılmasını, malzeme ve ürünlerin ömrünün uzatılmasını, yeniden
kullanılmasını, paylaşılmasını, onarılmasını, yenilenmesini, ayrı toplama veriminin arttırılmasını

232