Page 224 - 7.turkiye_cevre_durum_raporu-20251219134410

yağdan elde edilen baz yağın katma değeri yüksek madeni yağ üretiminde kullanılması, mevcut
ve yeni kurulan tesislerin teknik kapasitesinin güçlendirilmesi ve etkin bir atık yağ yönetimi sağ-
lanması hedefleriyle; atık yağların geçici depolanmasına, toplanmasına, taşınmasına, rafinasyona
tabi tutulmasına, enerji geri kazanımının sağlanmasına ve bertaraf edilmesine ilişkin teknik ve
idari esasların belirlenerek çevre ve insan sağlığının korunması ile doğal kaynakların verimli kul-
lanımının sağlanması hedeflenmektedir.

Ülkemizde toplanan atık yağların rafinasyonunun sağlandığı tesislerin lisanslandırılması aşama-
sında deneme üretimi kavramı getirilmiştir. Atık yağların yüksek teknolojiye sahip temiz üretim
yapan tesislerde işlenmesi sağlanmaktadır. Atık yağların sadece rafinasyon tesisleri tarafından
toplanarak çevre ve insan sağlığının korunması ve daha etkin bir atık yağ yönetiminin sağlanma-
sına yönelik düzenlemeler yapılarak sistem güçlendirilmiştir.

“Uluslararası ölçekte benimsenen döngüsel ekonomi yaklaşımı ile; atık oluşumunun önlenme-
sinin yanısıra atıkların kaynak olarak kullanılması ve bu şekilde doğadan daha az hammadde
temin edilmesi, doğal kaynakların daha kontrollü kullanımı, üretim süreçleri sonucu ortaya çıkan
atıkların ise depolama, yakma gibi yöntemlerle bertaraf edilmesi yerine atıklardan ekonomik
bir fayda sağlanması amacıyla hammadde olarak veya geri dönüştürülmüş malzemelerin (atık-
tan üretilmiş ürünlerin) diğer ürünlerin üretiminde kullanılması hedeflenmektedir. Atık Yağların
Yönetimi Yönetmeliği kapsamında madeni yağ üretiminde üreticilere atık yağdan üretilmiş baz
yağ kullanılması zorunluluğu getirilmiştir. Madeni yağ üreticileri 2023 yılı için %2 ve diğer yıllarda
artan oranlarda üretimlerinde atık yağdan üretilmiş baz yağ kullanma zorunlulukları bulunmak-
tadır.

Atık yağların, izin ve yetkisi olmayan üçüncü kişiler tarafından toplanması ve taşınması, yasaktır.
Madeni atık yağların yetkilendirilmiş kuruluş ve ÇŞİDB’ndan atık yağ toplama yetkisi almış atık
yağ rafinasyon tesisleri tarafından toplanıp taşınması gerekmekte olup bu tesislerde katma de-
ğeri yüksek baz yağ elde edilerek ekonomimize katkı sağlamaktadır.

Motor yağı değişimi yapılan işletmelere Motor Yağı Değişim Noktası İzin Belgesi düzenlenmek-
tedir. Trafiğe tescilli araçların motor yağı değişimleri motor yağı değişim noktalarında kayıt altına
alınarak biriktirilen yağlar rafinasyon tesislerine gönderilmektedir. Toplam atık yağ verisi, atık
üreticilerinin ÇŞİDB Atık Beyan Sistemine (TABS) gerçekleştirdikleri beyanlardan oluşmakta olup,
beyan yılında atık üreticisinin tesiste oluşan ve geri kazanım/bertaraf amacıyla atık işleme tesi-
sine gönderilen atık verisini içermektedir.

Çizelge 77 2019-2021 Yılları Arası Toplam Atık Yağ Miktarı (Ton) (ÇŞİDB, Atık İstatistik Bülteni, 2021)
2019 2020 2021

Toplam Atık Yağ Miktarı (ton) 70.878 67.379 52.168

Ç.6. Atık Pil ve Akümülatörler

Atık Pil ve Akümülatörlerin Kontrolü Yönetmeliği (APAK) 31.08.2004 tarih ve 25569 sayılı Resmi
Gazete’de yayımlanmış ve 01.01.2005 tarihi itibariyle yürürlüğe girmiştir. Söz konusu yönetmelik
ile pil ve akümülatör ürünlerinin işaretlenmesine ve etiketlenmesine ilişkin hususlar belirlen-
mekte olup bahse konu ürünlerin üretiminde ve ithalatında zararlı madde miktarlarına yönelik
kısıtlamalar getirilmektedir.

223