Page 220 - 7.turkiye_cevre_durum_raporu-20251219134410

Çizelge 72 Malzeme Bazlı Geri Dönüşüm Oranı (%) (ÇŞİDB, 2021)
Malzeme Cinsi Bazlı Yıllık Geri Dönüşüm Oranı (%)
(Yeniden Kullanıma Hazırlama Dâhil)
Yıllar
Cam Plastik Metal Kâğıt/Karton Ahşap

2026’ ya kadar 70 55 60 75 25

2031’ e kadar 75 55 70 85 30

2031 ve sonrası 75 55 70 85 30

Kompozit ambalajlar, birim ambalajın bileşiminde bulunan ve ağırlıkça en fazla miktarı oluşturan
malzeme cinsi açısından Malzeme Bazlı Geri Dönüşüm Oranlar kapsamında değerlendirilmeye
tabi tutulur.

Sağlıklı ve sürdürülebilir bir atık yönetim sistemi, geri kazanılabilir atıkların çöp ile karışmadan
kaynağında ayrı toplanması ve organize bir yapı içerisinde geri kazanım sürecinin gerçekleştiril-
mesini gerektirmektedir. Geri kazanım çalışması ile doğal kaynakların korunması, kaynak israfı-
nın önlenmesi ve bertaraf edilmesi gereken atık miktarının azaltılması mümkün olmaktadır. Ay-
rıca, hem depolama alanına giden atık miktarı azaltılabilecek, hem de değerlendirilebilir atıklar
hammadde olarak ekonomiye kazandırılabilecektir. Bu amaçla, Yönetmelikte ambalaj atıklarının
kaynağında ayrılması esas olarak kabul edilerek, ayrı toplanma için bir sistem kurulmuştur.

Yönetmelikte tanımlanan bu sistem içerisinde, 5216 sayılı Büyükşehir Belediye Kanunu ve 5393
sayılı Belediye Kanunlarında atıkların toplanmasından belediyeler sorumlu olduğu için, ambalaj
atıklarının kaynakta ayrı toplanması, taşınması sorumluluğu da belediyelere verilmiştir.

Yönetmeliğe göre ambalaj atığı toplama-ayırma tesisleri ve geri dönüşüm tesisleri ÇŞİDB’dan li-
sans almak zorundadırlar. Lisans uygulamasına ilk defa 2003 yılında başlanılmıştır. Yıllar itibariyle
lisans alan tesislerin dağılımları Grafik 50’de verilmektedir.

Grafik 50 Geçici Faaliyet Belgeli/Lisanslı Ambalaj Atığı İşleme Tesis Sayıları (ÇŞİDB, Ambalaj ve Ambalaj Atıkları Bülteni
2020, 2022)
1800
1600
1400
1200
1000
800
600
400
200
0
2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019 2020
TAT 15 23 31 69 101 137 176 210 266 340 403 465 527 566 527 731 850 882
GDT 13 14 19 70 81 89 134 170 276 366 433 572 627 751 665 1.128 1.399 1.526

Ambalaj Atıklarının Kontrolü Yönetmeliği 26 Haziran 2021 tarihinde yayımlanmadan önce am-
balaj atıklarının etkin yönetiminin sağlanması için Belediyeler ambalaj atığı yönetim planı hazır-

219