Page 226 - 7.turkiye_cevre_durum_raporu-20251219134410

Ç.7. Bitkisel Atık Yağlar

Bitkisel atık yağlar halihazırda 06/06/2015 tarihli ve 29378 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan
Bitkisel Atık Yağların Kontrolü Yönetmeliği ile yönetilmektedir. Genel olarak zeytin, ayçiçeği, mısır,
pamuk, soya, kanola, aspir gibi yağlı bitki tohumlarından elde edilen yağların kullanımı sonrasın-
da oluşan yağlar bitkisel atık yağ olarak değerlendirilmektedir.

Bitkisel atık yağların kaynakta azaltılması ayrı olarak toplanarak geri kazanımın sağlanması esas-
tır. Bitkisel atık yağların doğrudan veya dolaylı olarak yemeklik yağlara ve ham yağlara karıştı-
rılması, çöpe, lavaboya, toprağa, suya vb. alıcı ortamlara dökülmesi yasaktır. Bitkisel atık yağlar
genel olarak hazır yemek firmaları, restoranlar, kafeler, kamu kurumları ve hanelerden kaynak-
lanmaktadır.
Bitkisel atık yağ üreten kurum, kuruluş veya işletmeler, bu yağların toplanması için çevre lisanslı
geri kazanım tesisleriyle veya bitkisel atık yağ ara depolama tesisleri ile yıllık sözleşme yapmakla
yükümlüdürler. Bitkisel atık yağ üreticileri; bitkisel atık yağları diğer atık madde ve çöplerden ayrı
olarak sızdırmaz, iç ve dış yüzeyleri korozyona dayanıklı toplama kaplarını kullanarak biriktiril-
mesi ve bitkisel atık yağların lisanslı taşıyıcılarla geri kazanımını sağlamak üzere işleme tesisleri-
ne göndermek zorundadır.

Bitkisel atık yağlar atık üreticilerinden ara depolama tesisleri vasıtasıyla veya geri kazanım tesis-
leri tarafından doğrudan toplanarak işlenmektedir. Hanelerden kaynaklanan bitkisel atık yağlar
belediyeler tarafından oluşturulan toplama sistemi ile toplanarak geri kazanım tesislerine gön-
derilmektedir. Çevre lisansına sahip geri kazanım tesisleri tarafından işlenen bitkisel atık yağlar
biyodizel ürününe dönüştürülmektedir. Elde edilen biyodizel ülkemizde piyasaya sürülen moto-
rine binde beş oranında harmanlanarak kullanıma sunulmaktadır.

Bu kapsamda ülkemizde oluşan bitkisel atık yağlar için daha etkin bir toplama sistemi kurularak
toplama miktarlarının arttırılması ve yüksek teknolojiye sahip tesislerde işlenerek biyoyakıt üre-
timinde değerlendirilerek katma değeri yüksek ürünler elde edilmesi yönünde çalışmalar yürü-
tülmektedir. Toplam bitkisel atık yağ verisi, atık üreticilerinin ÇŞİDB Atık Beyan Sistemine (TABS)
gerçekleştirdikleri beyanlardan oluşmakta olup, beyan yılında atık üreticisinin tesiste oluşan ve
geri kazanım/bertaraf amacıyla atık işleme tesisine gönderilen atık verisini içermektedir.

Çizelge 79 2019-2021 Yılları Arası Toplam Bitkisel Atık Yağ Miktarı (ton) (ÇŞİDB, Atık İstatistik Bülteni, 2021)
2019 2020 2021

Toplam Bitkisel Atık Yağ Miktarı (ton) 17.006 13.008 16.680

Ç.8. Poliklorlu Bifeniller ve Poliklorlu Terfeniller

PCB’li ekipmanların kullanılmış poliklorlu bifenil (PCB) ve poliklorlu bifenil içeren madde ve ekip-
manların çevre ve insan sağlığına zarar vermeden tamamen ortadan kaldırılmasının sağlanması-
na yönelik idarî ve teknik usul ve esaslar 27.12.2007 tarihli ve 26739 sayılı Resmi Gazete’de yayım-
lanan “Poliklorlu Bifenil ve Poliklorlu Terfenillerin Kontrolü Hakkında Yönetmelik” kapsamında
yürütülmektedir.

Poliklorlu Bifenil ve Poliklorlu Terfenillerin (PCB/PCT), kullanılmış PCB ve PCB içeren madde ve
ekipmanların envanterinin hazırlanması, elinde bulunduranların, taşıyıcıların, geçici depolama

225