Page 300 - 7.turkiye_cevre_durum_raporu-20251219134410

E.5.1.4. Heyelan Projeleri

Ülkemiz sahip olduğu jeolojik, jeomorfolojik, klimatik ve topografik özelliklerinden dolayı tabii
afetlerin sıkça yaşandığı ülkeler arasında yer almaktadır. Bu afetler arasında yer alan heyelanlar
depremlerden sonra en yıkıcı etkiye sahip olanıdır. Yurdumuzda özellikle Doğu Karadeniz Bölge-
mizde sel ve heyelanlar iç içe geçmiş durumdadır. Seller heyelanları tetiklemekte, heyelanlarda
sellerin tahrip gücünü arttırmaktadır.

Heyelanların sebebiyet verdiği zararların asgariye düşürülmesini sağlamak için 2019–2023 yılları
arasında 13 adet Heyelan Envanter ve Duyarlılık Haritası tanzim edilmiştir. Uygulamacı birimlere
gönderilmiştir.

E.5.1.5. Çığ Projeleri

Dağlık alanlarda artan insan aktiviteleri (turizm tesisleri, avcılık, dağcılık vb.) sonucunda çığla-
rın sebep olduğu can kayıpları ve hasarlarda artış yaşanmaktadır. Çığların sebebiyet verdiği za-
rarların azaltılması amacıyla aktif ve pasif çığ önleme teknikleri göz önünde bulundurularak çığ
projeleri üretilmektedir. 2019–2023 yılları arasında 5 adet Çığ Kontrol Projesi, 12 adet Çığ Tehlike
Değerlendirme Projesi tanzim edilmiştir. Ayrıca tüm Türkiye için Potansiyel Çığ Başlama Bölgeleri
tespit edilmiştir. Çalışmalar uygulamacı birimlere gönderilmiştir.

E.5.1.6. Ağaçlandırma ve Erozyon Kontrolü Projeleri

Büyük yatırımlar gerektiren barajlarımızın ekonomik ömrünün artırılması, baraj ve su havzala-
rının korunması, su kalitesinin ve veriminin artması, yeni rekreasyon ve turizm alanlarının oluş-
turulması, yaban hayatı için yeni yaşam alanları meydana getirilmesi, gayesi ile ağaçlandırma
ve erozyon kontrolü projeleri hazırlanmaktadır. 2019–2023 yılları arasında, 12 adet Yeşil Kuşak
Ağaçlandırma, 3 adet Ağaçlandırma ve Erozyon Kontrolü Projesi üretilerek proje desteği sağlan-
mıştır.

E.5.1.7. Türkiye Çölleşme Modeli ve Hassasiyet Haritası

Çölleşme, kurak, yarı kurak, yarı nemli alanlarda iklim değişimleri ve insan faaliyetleri neticesin-
de oluşan arazi tahribatı olarak tanımlanmaktadır. Çölleşme, doğal çevreyi ve içerisinde yaşayan
insanlar da dâhil tüm canlıları olumsuz etkilemekte ve dolaylı olarak da küresel ölçekte açlık ve
göç gibi büyük sorunlara sebep olmaktadır.

Çölleşmeyle mücadelenin en önemli unsurlarından birisi ülke genelinde çölleşmeyi izleyerek,
öncelikli ve hassas alanları tespit etmektir. Bu doğrultuda, ÇEMGM çölleşmeyi izlemek üzere TÜ-
BİTAK ile işbirliği içerisinde yürütülen «Türkiye Çölleşme Modeli ve Hassasiyet Haritası Projesi»
kapsamında ülkemize özgü çölleşme kriter ve göstergeleri belirlenmiştir. Söz konusu çalışma ile
7 kriter ve 48 gösterge tespit edilmiştir. Böylece ortaya konulan çölleşme modeli; çölleşmeyi ik-
lim, su, toprak, arazi örtüsü, arazi kullanımı, topoğrafya, jeomorfoloji, sosyo-ekonomi ve yönetim
olarak tüm yönleriyle bütüncül olarak ele almıştır. Söz konusu proje kapsamında ülkemize uygun
CBS tabanlı çölleşme modeli oluşturulmuş ve ulusal ölçekte çölleşmeye duyarlı alanlar tespit
edilerek “Türkiye Çölleşme Hassasiyet Haritası” üretilmiştir.

299