Page 298 - 7.turkiye_cevre_durum_raporu-20251219134410

ile 9,72 milyon hektar alanda ağaçlandırma, erozyon kontrolü, bozuk orman alanlarının rehabi-
litasyonu ve mera ıslahı çalışmaları yapılmıştır. 1946-2023 döneminde 2.559.083 hektar alanda
ağaçlandırma; 2023 yılı sonu itibariyle 1.687.503 hektar alanda erozyonla mücadele çalışması ya-
pılmıştır; 1992-2023 döneminde 3.445.272 hektar alanda rehabilitasyon; 2023 yılı sonu itibariyle
307.031 Ha alanda mera ıslah çalışması yapılmıştır.

Toprağın korunması adına günümüze kadar çeşitli kanunlar yapılmıştır. Bunlar, Türkiye Cumhu-
riyeti Anayasası 44. Maddesi, 5488 No’lu Tarım Kanunu, 5403 No’lu Toprak Koruma ve Arazi Kul-
lanımı Kanunu, 4342 No’lu Mera Kanunu, 6831 No’lu Orman Kanunu, 4142 Milli Ağaçlandırma ve
Erozyon Kontrolü Seferberliği Kanunu ve 2872 No’lu Çevre Kanunu’dur. Kanunlar çerçevesinde
ilgili kurum ve kuruluşlar erozyonla mücadele kapsamında projeler yürütmektedir.

Tarım ve Orman Bakanlığı Tarımsal Araştırmalar ve Politikalar Genel Müdürlüğü
(TAGEM) Çalışmaları

Küresel ısınmaya bağlı olarak oluşan iklim değişimi ve bozulan yağış dengesi, olağandışı meteo-
rolojik olayların görülme sıklığını arttırmıştır. Bu da ülkemizin etkilenebilirliği yüksek olan bölge-
lerinde tarım toprakları ve meralarda arazi bozulumu ve erozyon riskini daha da yükseltmiştir. Bu
çerçevede rüzgâr erozyonunun en fazla görüldüğü Konya- Karapınar bölgesinde, Akdeniz, Ege ve
İç Anadolu, Doğu Anadolu ile Karadeniz Geçit Bölgelerinde tarım ve mera topraklarında arazi ko-
runumu ve erozyonu önleyici toprak işleme ve koruyucu örtü projeleri ile farklı arazi kullanımla-
rında arazi bozulumu eğilimleri- bitki örtüsü değişimleri, rüzgâr erozyonun etkileri ve sediment
taşınımı içeren araştırma projeleri yürütülmektedir. Kurak ve yarı kurak alanlarda rüzgar eroz-
yonu ve sediment taşınımının yüksek olduğu Konya, Aksaray, Tokat illerinde yürütülen 5 adet
proje ile Rüzgarla Hareket Eden Sediment Miktarı, yıllara göre dağılımı ve Toprak Özellikleriyle
Kuru Agregatlar Arasındaki İlişki Üzerine Mevsim Etkisi Toprak İşleme ve Münavebe Sistemlerinin
Toprağın Bazı Fiziksel Özellikleri, Erozyon ve Sediment/toprak taşınımına etkileri belirlenmiş ve
en az toprak kayıplarını içeren öneriler geliştirilmiştir.

İklim değişikliğinin arazi bozunumu üzerindeki etkilerinin belirlenmesi, arazi üretkenlik dinami-
ğinin bozulması ve yeniden kazanılmasının sağlanmasında süreçler, mera ve tarım topraklarında
karbon tutulumu ve erozyon duyarlılığı dinamiklerinin belirlenmesi, sediment yolu ile taşınan
fosfor kirliliğinin modellerle belirlenmesi konulu bölgesel çalışmalar devam etmektedir. “Rüz-
gar Erozyonu Etkisindeki Manisa Akselendi Ovasında Arazi Bozulumunun Değişimi, Etkileri ve
Çevresel Değerlendirilmesi Araştırma Projesi” 2020 yılında tamamlanmış ve sonuç raporu yayın-
lanmıştır. Çalışma ile ovada arazi bozulum ve arazi dönüşümleri haritası elde edilmiş ve arazi de-
ğişim ve bozulum haritaları, kumul alanlarındaki zamansal değişim ve çevresel etkileri ve rüzgâr
erozyonu nedeniyle kaybedilen alanlar ile süreç içinde tarımsal açıdan elde edilen kazanımlar
ayrıntılı bir şekilde ortaya konmuştur.

“Gelecek İklim Koşulları Altında Toprak Organik Karbonu ve Fiziksel Toprak Bozulum Gösterge-
lerinin Tahmin Edilmesi” Projesi çalışmalarına bölgesel olarak Karadeniz Bölgesinde devam edil-
mektedir. “Farklı Kapalılığa Sahip Sarıçam Meşcerelerinde Toprak ve Su Kaybının Belirlenmesi,
Çamlıdere ve Erdemli Örneği” güdümlü projesi kapsamında araştırma faaliyetleri tamamlanmış
olup projenin sonuç raporu hazırlanmıştır. Karadeniz Bölgesi ve Türkiye açısından tarımsal po-
tansiyeli yüksek olan Samsun İli Vezirköprü İlçesinde yürütülen “Coğrafi Bilgi Sistem Modelle-

297