Page 264 - 7.turkiye_cevre_durum_raporu-20251219134410

Türkiye’deki büyük memelilerin çoğu orman ekosisteminde yaşar. Örneğin; ormanlar, Ayı (Ursus
Arctos), Tilki (Vulpes Vulpes), Kurt, Çakal (Canis Aureus), Vaşak (Lynx Lynx), Sırtlan (Hyena Hyena),
Geyik (Cervus Elaphus), Çengel Boynuzlu Dağ Keçisi (Rupicapra Rupicapra), Yaban Keçisi (Capra
Aegagrus), Yaban Domuzu (Sus Scrofa Scrofa), Porsuk (Meles Meles), Ağaç Sansarı (Martes Mar-
tes), Kirpi (Erinaceus Europea), Tavşan (Lepus Capensis), Gelincik (Mustela Nivalis), Sincap (Sciu-
rus vulgaris) gibi memeliler; Yılan, Bukalemun (Chameleo Chameleon), Kertenkele (Lacerta Agilis,
L. armeniaca, L. Parvula, L. Derjugini, L. Princeps, L. Trilineata, L. Viridis, Anguis Fragilis), Kaplumbağa
(Testudo Graeca) türleri gibi sürüngenler ile Sülün (Phasianus Colchicus), Urkeklik (Tetraogallus
Caspius), Dağ Horozu (Tetrao Mlokosiewiczi), Ağaçkakan (Dendrocopus sp.), Gündüz Yırtıcı Kuş-
ları (Kartal türleri-Aquila sp., Pandion sp., Atmaca türleri-Accipiter sp., Tuygun türleri-Circus sp.,
Şahin türleri-Buteo sp., Doğan türleri-Falco sp., Pernis sp. v.s.), çeşitli gece yırtıcı kuşları (Alaca
Baykuş-Strix aluco, Kulaklı Orman Baykuşu-Asio otus, Paçalı Baykuş-Aegolius Funereus vs) ile
çok sayıda ötücü kuş türüne yaşama ortamı oluşturmaktadır. Bu türlerden Çengel Boynuzlu Dağ
Keçisi (Rupicapra Rupicapra), Yaban Kedisi (Felis Silvestris), Kara Akbaba (Aegypius Monachus),
Şah Kartal (Aquila Heliaca), Büyük Orman Kartalı (Aquila Clanga) ve Küçük Orman Kartalı (Aquila
Pomarina) gibi türler uluslararası sözleşmelerle koruma altına alınmış orman faunası türlerin-
dendir.

E.1.6. Dağ Biyolojik Çeşitliliği

Dağ ekosistemleri, ülkemizin topoğrafik yapısındaki değişkenlik ve denize olan uzaklıklar gibi et-
menlere bağlı olarak hem farklı orman florasını ve hem de pek çok hayvan türüne yaşam ortamı
sağlamaktadır. Ekosistem çeşitliliği açısından ise dağlar; alpin çayırlar, sub-alpin çayırlar, hareketli
yamaç, dikenli yastık formasyonu stepi gibi alt ekosistemlere ayrılırlar ve her ekosistemin flo-
ristik kompozisyonu birbirinden farklıdır. Dağ steplerindeki tür zenginliği ile ilgili bilgiler “E.1.4.
Tarımsal Alan ve Step Biyoçeşitliliği” başlığı altında verilmiştir. Yukarıda orman biyolojik çeşitliliği
altında verilen fauna türleri bir çok dağ ekosistemi için de geçerlidir.
Akdeniz Bölgesi yüksek dağ ekosistemi özelliği gösteren 25’in üstünde önemli dağ içermektedir.
Bunu 19 dağ ile İran-Turan biyocoğrafik bölgesi izlemektedir. Avrupa-Sibirya biyocoğrafik bölge-
sinde ise 11 önemli dağ ekosistemi bulunmaktadır. Dağlar; kuşlar, bitkiler, ekonomik öneme sahip
türler ve yaban hayatı yönünden önemli yaşam ortamlarını içermektedir. Bu dağ ekosistemleri-
nin çoğunda var olan toplam tür ve endemik sayısı bilinmemektedir. Bilinenler içinde, Bolkarlar,
Amanos (Nur) Dağları, Munzur Dağları, Sultan Dağları ve Tecer Dağları en çok endemik bitki türü
içeren dağ ekosistemleridir.

Dağ ekosistemleri bünyesinde sulak alan, step, çayır-mera, orman gibi farklı ekosistemler bulun-
duğundan, bu ekosistemlerdeki kurumsal sorumluluk tek merkezli değildir. Örneğin, orman içi
meraların yönetimi Orman Genel Müdürlüğü tarafından, diğer meraların yönetimi Tarım ve Or-
man Bakanlığı tarafından yürütülmektedir. Dolayısıyla biyolojik çeşitlilik ile ilgili doğrudan veya
dolaylı olarak yetki sahibi pek çok kurum dağ ekosistemleri üzerinde de yetki sahibidir.

E.1.7. İç Su Biyolojik Çeşitliliği

Türkiye, yaklaşık olarak 10.000 km ’lik (Türkiye alanının %1,6’sı) bir alan kaplayan akarsuları ve
2
gölleriyle biyolojik çeşitlilik açısından önemli iç su ekosistemlerine sahiptir. Türkiye’de 25 nehir

263