Page 266 - 7.turkiye_cevre_durum_raporu-20251219134410

E.1.8.1. Türkiye Denizlerinde Bulunan Deniz Memelileri

Türkiye sularında deniz memelileri önemli deniz canlıları gruplarından biridir. Türkiye sularında
11 tane deniz memelileri türü bulunmaktadır. Akdeniz’de düzenli veya ara sıra Akdeniz’e giren
21 tane deniz memeli türü yaşamasına karşın, Karadeniz’de ise sadece 3 tanesi yaşamaktadır.
Akdeniz Foku’nun (Monachus Monachus) ise 1994 yılından beri Karadeniz’de görülmediği belir-
tilmektedir. Bütün deniz memelilerinin avcılığı 1983 yılından beri yasaklanmıştır.

E.1.9. Türkiye Adaları ve Ada Biyoçeşitliliği

Ülkemiz sınırları içinde yaklaşık 500 ada ve adacık bulunmaktadır. 212 adet ada ve adacık en çok
ada Ege Denizi’nde yer almaktadır. Adaların bir kısmı zengin biyolojik çeşitliliğe ve endemik türle-
re sahip, bazıları insan müdahalesinden uzak izole edilmiş alanlar olduğundan dolayı birçok türe
yaşama ve üreme ortamı sağlayarak hem denizel hem de karasal biyoçeşitliliğinin korunmasına
yardımcı olmakta ve Akdeniz Foku gibi dünyada tehdit altındaki deniz memelilerine, deniz kuş-
larına ve iki yaşamlılara ev sahipliği yapmaktadır.

Adalar ayrıca, kuş göçlerinde kuşların konaklama yerleri olarak da önemli bir role sahiptir. Her yıl
binlerce kuş buralarda konaklarlar. Küresel ölçekte nesli tehlike altında olan Ada Martısı (Larus
Audouinii) nın yaşama ve üreme ortamı Ege Adalarıdır. Yelkovan Kuşları (Puffinus Yelkouan), Ada
Martısı (Larus Audouinii), Ada Doğanı (Falco Eleonorae) ve Balık Kartalı (Pandion Haliaetus) gibi
birçok kuşun yuvalama ve yaşama alanıdır. Bu nedenlerden dolayı küçük adalar koruma öncelikli
alanlar olarak değerlendirilmektedir.

E.2. Biyolojik Çeşitliliği Koruma Çalışmaları

E.2.1. CITES Kapsamında Yapılan Çalışmalar

01 Mart 1975 tarihinde yürürlüğe giren Nesli Tehlikede Olan Yabani Hayvan ve Bitki Türlerinin
Uluslararası Ticaretine İlişkin Sözleşmesine (CITES) Türkiye, 22 Aralık 1996 tarihinde taraf olmuş-
tur.

Sözleşmeye imza atan 184 ülke, sözleşmenin EK-I, EK-II, EK-III listelerinde yer alan bitki ve hay-
van türlerinin uluslararası ticaretinde (ithalat, ihracat, yeniden ihracat, denizden giriş) bu söz-
leşme ile belirlenen yükümlülüklere uyacaklarını taahhüt etmişlerdir. Bu sözleşme kapsamında
ülkemizde mevzuat alanında da düzenlemeler yapılarak “Nesli Tehlikede Olan Yabani Hayvan ve
Bitki Türlerinin Uluslararası Ticaretine İlişkin Sözleşme’nin Uygulanmasına Dair Yönetmelik”, 27
Aralık 2001 tarih ve 24623 Sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmiş ve bahse konu
Yönetmelik, 20.07.2019 tarihli ve 30837 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak revizesi yapılmıştır.

CITES Yönetim Mercii izin belgesi düzenleyen kurumlardır. Türkiye’de CITES Yönetim Mercii; Ta-
rım ve Orman Bakanlığı (TOB) dır. TOB Doğa Koruma Milli Parklar Genel Müdürlüğü; CITES Sözleş-
mesinin Odak Noktasıdır ve Sözleşme Sekretaryası ve ilgili kurumlar arasındaki koordinasyonu
sağlamaktadır. Ayrıca; raporlama ve eğitim gibi görevleri de sürdürmektedir.

Ülkemiz Sözleşme hükümleri gereği; taraf olduğu yıldan itibaren 5 yıl içinde Sözleşme ile uyumlu
olarak CITES Ulusal Uygulama Yönetmeliği’ni hazırladığı, yönetim ve bilimsel otoritesi olduğu,

265