Page 269 - 7.turkiye_cevre_durum_raporu-20251219134410

Ulusal Biyolojik Çeşitlilik Envanter ve İzleme Projesi (UBENİS) ve Nuh’un Gemisi Ulusal
Biyolojik Çeşitlilik Veri Tabanı

Sahip olduğumuz biyolojik çeşitliliğimizin ortaya konulması ve korunması maksadıyla TOB Doğa
Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü (DKMPGM) tarafından ‘’Ulusal Biyolojik Çeşitlilik Envanter
ve İzleme Projesi’’ hazırlanmış ve 2013-2020 yılları arasında yürütülmüştür. 81 ilde biyolojik çeşit-
lilik envanter çalışmaları tamamlanarak, ülkemizin Biyolojik Çeşitlilik Haritası ortaya çıkarılmıştır.

Proje kapsamında ülkemizin biyolojik çeşitlilik envanter çalışmaları; damarlı bitkiler, memeli
hayvanlar, kuşlar, balıklar, sürüngenler, çift yaşamlılar için literatür ve arazi çalışılmaları tohumsuz
bitkiler ve omurgasız hayvanlar için de literatür derlemesi yapılmıştır. Toplamda 918 konu uzma-
nı biyolojik çeşitlilik envanter çalışmalarını yürütmüştür. Envanter çalışmaları ülkemizin tamamı
için 7 yıl sürmüştür. 25 bin adam/gün arazi çalışması gerçekleştirilmiştir.

Ülkemizin tüm illerinden gelen biyolojik çeşitlilik envanter verileri Nuh’un Gemisi Ulusal Biyolojik
Çeşitlilik Veri Tabanı’na girilerek depolanmaktadır. Böylece ülkemizin biyolojik çeşitlilik verileri
bir veri tabanı aracılığıyla tablo, grafik ve harita bazında sorgulanabilecek olup, biyolojik çeşitlili-
ğimizin korunması ve sürdürülebilirliği adına meydana gelecek değişimler gözlenmektedir.

“Ulusal Biyolojik Çeşitlilik Envanter ve İzleme Projesi” ile flora, fauna, habitat ve özellikli alan ve-
rileri aktarılarak veri sayısı 1 milyon 900 bin’e ulaşmıştır.

Ülkemizin biyolojik çeşitlilik envanter çalışması toplamda 852.643 konumsal gözlem nokta-
sında gerçekleştirilmiştir. Bu noktalardan 472.016 adeti fauna, 380.627 adeti ise flora noktasıdır.
Canlı grupları bazında türlerin koordinatlı olarak tespit edildiği nokta sayıları incelendiğinde ise
380.627 nokta ile damarlı bitkilerin en fazla noktaya sahip olduğu görülmektedir. Damarlı bitki-
leri; 349.354 noktayla kuşlar, 61.808 noktayla memeliler, 23.770 noktayla sürüngenler, 23.347 nok-
tayla iç su balıkları ve 13.737 noktayla çiftyaşarlar canlı grubu izlemektedir. Toplamda 13.404 adet
takson tespiti yapılmıştır. Bunlardan 12.141 adeti flora taksonu, 1.263 adeti ise fauna taksonudur.
Envanteri yapılan taksonlardan 428 lokal endemik, 3.275 adet de endemik takson tespit edilmiş-
tir. Lokal endemik türler 1.626 noktada, endemik türler ise 35.954 noktada tespit edilmiştir.

Çizelge 89 Tür Sayıları (TOB, 2024)
CANLI GRUBU TÜRKİYE* AVRUPA
Damarlı Bitkiler 12.141 15.535

Memeliler 175 402
Kuşlar 500 874
İç Su Balıkları 403 546
Sürüngenler 146 256

Çiftyaşarlar 39 107

*Türkiye Tür Sayıları “Nuh’un Gemisi Biyolojik Çeşitlilik Veri Tabanı”ndan Alınmıştır.
Ayrıca proje kapsamında envanter çalışmaları tamamlanan 81 ilde izleme çalışmaları başlatılmış
olup, söz konusu proje kapsamında tür/popülasyon ve habitat/ekosistem düzeyinde belirlenen
göstergeler sayesinde biyolojik çeşitlilik açısından önem taşıyan flora ve fauna türleri ile habitat-
ların (özellikli alanların) izlenmesi önerilmiştir. 2015 yılından itibaren izleme çalışmaları yürütül-
mekte olup, 2023 yılında 355 flora, 224 fauna ve 284 özellikli alan izlenmiştir.

268