Page 243 - 7.turkiye_cevre_durum_raporu-20251219134410

liz çalışmaları yapılarak, sürdürülebilir kalkınma ilkeleri çerçevesinde kimyasalların etkilerinden
azami düzeyde korunmaya yönelik yol haritaları belirlenecektir. Bu çalışmalar dahilinde, mevcut
izin, kısıtlama ve yasaklama gibi risk yönetim önlemleri, söz konusu kimyasalları da kapsayacak
şekilde genişletilecektir.

Bu konuda KKDİK Yönetmeliği kapsamında halihazırda 64 kimyasal madde/madde grubuna çe-
şitli kısıtlamalar/yasaklamalar getirilmiştir. Örnek olarak; tekstil ürünlerinde azoboyar madde-
lerin ve nonilfenollerin; takılarda nikel ve kadmiyumun; oyuncaklarda benzenin, polisiklik-aro-
matik hidrokarbonların (PAH) ve fitalatların; yüzey temizleyicilerinde kloroformun; derz dolgu
macunlarında akrilamidin ve gübrede amonyum nitratın kısıtlanması verilebilir.

Kimyasallar yönetimindeki nihai hedeflerden birisi de; piyasaya arz edilen yüksek önem arz eden
maddelerin risklerinin kontrolünün sağlanması için ekonomik ve teknolojik olarak uygun şekilde
daha güvenilir maddelerle ikame edilmesidir. Bu da, ülkemizde temiz üretim ve yeşil üretim gibi
kavramaların, teoriden pratiğe aktarılmasında önemli bir adım teşkil etmektedir. Kimyasalların
kısıtlanması ve ikameleriyle değiştirilmesi için en iyi üretim teknolojilerine geçilmesi sonucunda,
atık, emisyon ve atık sudaki kirlilik oranının azaltılması sağlanacaktır.

D.3. Kimyasallar Veri Sistemi (KİMVES)

Zararlı kimyasal imalatçıları veya ithalatçıları tarafından ÇŞİDB’na 2014 yılından bu yana gönde-
rilen ve zararlı kimyasalın sınıflandırılmasına ve etiketlenmesine ilişkin bilgiler içeren elektronik
bildirimlerin envanteri oluşturulmuş ve Kimyasallar Veri Sistemi (KİMVES) (https://kimves.cevre.
gov.tr/KIMVES/) üzerinden halkın erişimine açılmıştır. Burada yaklaşık 20 bin adet farklı mad-
deye ilişkin olarak kimyasal imalatçısı/ithalatçısı firmalar tarafından beyan edilen zararlılık sınıf-
landırması bilgileri ile etiketleme bilgilerine erişim sağlanabilmektedir.

11/12/2013 tarihli ve 28848 (mükerrer) sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan “Maddelerin ve Karı-
şımların Sınıflandırılması, Etiketlenmesi ve Ambalajlanması Hakkında Yönetmeliği”nin (SEA Yö-
netmeliği) 43 üncü Maddesi’nin birinci fıkrasına göre ÇŞİDB veri tabanı şeklinde bir sınıflandırma
ve etiketleme envanteri oluşturmakla ve sürekliliğini sağlamakla görevlendirilmiştir. Bu kapsam-
da oluşturulan Kimyasallar Veri Sistemi (KİMVES), SEA Yönetmeliği’nin önemli çıktılarından birini
oluşturmaktadır.
KİMVES’te yer alan sınıflandırma ve etiketleme envanterinde, kimyasal maddelerin, onları imal
veya ithal eden firmalar tarafından SEA Yönetmeliği’nde yer alan kurallara göre fiziko-kimyasal,
insan sağlığı ve çevreye olan zararlılıkları açısından nasıl sınıflandırıldıklarına ilişkin kategoriler ve
bu zararlılık kategorilerine göre maddelerin etiketlerinde yer alması gereken zararlılık ifadeleri,
zararlılık işaretleri ile uyarı kodları yer almaktadır. KİMVES’te halihazırda yaklaşık 20.000 adet
farklı maddeye ilişkin gönderilen 94085 sınıflandırma ve etiketleme bildirimi yayınlanmakta
olup, firmaların göndermekte olduğu bildirimlerle birlikte veri tabanı her gün genişlemektedir.

Sınıflandırma ve etiketleme envanteri, sanayicilerin kimyasalları, mevcut kurallara göre nasıl sı-
nıflandırdıklarına dair zengin bir bilgi kaynağı sunmakta olup, ayrıca, firmaların aynı maddeyi na-
sıl farklı sınıflandırdıklarını da göstermektedir. Sanayicilerin sınıflandırma ve etiketleme bildirimi
kapsamında sağlamış olduğu bilgiler beyan esaslıdır yani herhangi bir kalite veya uygunluk kont-
rolünden geçirilmeden, Kimyasal Kayıt Sistemi’ne gönderilen halleri ile envanterde yayımlan-

242