Page 240 - 7.turkiye_cevre_durum_raporu-20251219134410

D. KİMYASALLARIN

YÖNETİMİ

2010 yılında Ülkemizin taraf olduğu “Kalıcı Organik Kirleticilere (KOK) İlişkin Stockholm Sözleş-
mesi” yükümlülüklerinin yerine getirilmesi amacıyla Ulusal Uygulama Planının hazırlanması ve
güncellenmesi, kalıcı organik kirletici envanterlerinin oluşturulması, stoklarının ve salımlarının
azaltılması için önlem alınması ve izleme faaliyetlerinin yürütülmesi, Sözleşme sekretaryasına
belli aralıklarla raporlama yapılması çalışmaları devam etmektedir. Stockholm Sözleşmesi’nde
meydana gelen değişikliklere ilişkin olarak Kalıcı Organik Kirleticilere (KOK) ilişkin Ulusal Uygu-
lama Planı güncellenmiş ve 2022 yılında Sözleşme Sekretaryasına iletilmiştir.2024 yılı için tekrar
güncelleme çalışmalarına başlanmıştır.

Ülkemizdeki KOK kalıntılarının ortadan kaldırılması ve KOK salımlarının azaltılması amacıyla Kü-
resel Çevre Fonu’ndan (GEF) sağlanan büyük ölçekli proje desteği ile Birleşmiş Milletler Kalkınma
Programı (UNDP) ve Birleşmiş Milletler Kalkınma ve Sanayi Organizasyonuyla (UNIDO) iş birliği
içerisinde KOK Kalıntılarının Ortadan Kaldırılması ve KOK Salımlarının Azaltılması Projesi 2021
yılında tamamlanmıştır. Söz konusu proje ile; Ülkemizde bulunan 3.000 ton Lindan stoku ile 300
ton PCB içeren malzeme ve ekipman ortadan kaldırılmış, 41.6 ton PCB’li yağ bertaraf edilmiş olup
bunun yanında 42.6 ton PCB’li yağ arındırma faaliyeti ile PCB içermesi muhtemel 6.100 trafonun
da analizi gerçekleştirilmiştir.

Stockholm Sözleşmesi’nin ulusal düzeyde etkin uygulanması ve Kalıcı Organik Kirleticilere iliş-
kin AB Tüzüğü’nün ülkemizce uyumlaştırılması ve uygulanması amacıyla 14 Kasım 2018 tarih ve
30595 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan “Kalıcı Organik Kirleticilere İlişkin Yönetmelik” 2021
yılında tadil edilerek Yönetmelik kapsamında yasaklanan zararlı kimyasal madde sayısı 16’ya kı-
sıtlanan madde sayısı ise 21’e yükselmiştir.

2013 yılında Stockholm Sözleşmesine eklenen KOK’lardan biri olan Hekzabromosiklododekan
(HBCD) kullanımının ülkemizde sonlandırılmasına yönelik olarak GEF’ten sağlanan destek
ile ÇŞİD Bakanlığı ve UNIDO tarafından “Türkiye’deki Sıkıştırılmış ve Genleştirilmiş Polistiren
Endüstrilerinde Çevresel Performansın Geliştirilmesi Projesi” yürütülmektedir. Ülkemizde

239