Page 67 - 7.turkiye_cevre_durum_raporu-20251219134410

Sözleşme ve Protokol çatısı altında, 5 yılda bir düzenli şekilde ülke raporlamaları için “Ülke Göz-
den Geçirme” toplantıları düzenlenmekte olup, 2012 yılından itibaren ülkemiz için 2012, 2016,
2019 yıllarında olmak üzere incelemeler Sözleşme Görev Güçleri tarafından gerçekleştirilmiştir.

Grafik 4 SO , NO , NMVOC, NH , CO ve PM için 1990-2021 Yılları İçin Emisyon Toplamları (ÇŞİDB, 2024)
2 X 3 10
9000
3000 7000
SO 2, NOx, NMVOC, NH 3 , PM10 Emisyonları [kton] 2000 6000 CO Emisyonu [kton]
8000
2500

5000
1500
4000
3000
1000
2000
500

0
0
1990 1991 1992 1993 1994 1995 1996 1997 1998 1999 2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019 2020 2021 1000

NOx NMVOC SO2 NH3 PM10 CO

Yukarıdaki yer alan 2023 yılına esas raporlamanın kapsadığı 1990-2021 yılları emisyonlarının
durumu incelendiğinde; özellikle yanma kaynaklı kirleticilerde emisyon yönetim politikalarına
bağlı şekilde emisyon toplamlarının çok ciddi artış seyrinde olmadığı görülmektedir. 2021 yılı
itibarıyla ulusal emisyon toplamları, NOx 980 kton, NMVOC 1166 kton, SOx 2697 kton, NH 930
3
kton, PM 299 kton ve CO 1786 kton olarak görülmektedir.
10
Zaman serisi ile birlikte hem 1990 yılından bu yana hem de bir önceki yıla kıyasla emisyon deği-
şimleri ise Çizelge 30’da yer almaktadır.

Çizelge-30 SO , NO , NMVOC, NH , CO ve PM İçin Emisyon Eğilimleri (ÇŞİDB, 2024)
2 x 3 10
Yıllara Göre Değişim (%) SO 2 NO X NMVOC NH 3 CO PM 10

Eğilim (1990-2021) 372% 643% 63% 51% -12% 135%
Eğilim (2020-2021) 17% 2% -1% 6% -7% -5%

2021 yılı ulusal emisyonlarından; SO emisyonları, % 68,6 ile elektrik üretim santralleri, %13,9
2
ile evsel ısınmadan kaynaklanmıştır. NO emisyonları, % 37 ile elektrik üretim santrallerinden
X
kaynaklanmıştır. NMVOC emisyonlarının %21,7’si hayvancılık sektöründen kaynaklanmıştır. NH
3
emisyonlarının da başlıca kaynağı hayvancılığa esas türlere bağlı olmuştur.

A.1.1. Ulaşımdan Kaynaklanan Hava Kirleticileri

Ulusal Hava Kirleticileri Emisyon Envanterinde yer alan önemli bir sektör de ulaştırmadır. Ula-
şımdan kaynaklı emisyonlar karayolu, denizyolu, havayolu ve demiryolu sektörleri için ayrı ayrı
hesaplanmaktadır.

66