Page 66 - 7.turkiye_cevre_durum_raporu-20251219134410

A. HAVA

A.1. Hava Kalitesinin Korunması

Taraf olduğumuz Birleşmiş Milletler Avrupa Ekonomik Komisyonu (BM-AEK) “Uzun Menzilli Sınır
Aşan Hava Kirliliği Sözleşmesinin (CLRTAP)” “Avrupa’da Hava Kirleticilerinin Uzun Menzilli Taşını-
mının İzlenmesi ve Değerlendirilmesi İçin İşbirliği Programının Uzun Dönemli Finansmanı - EMEP
Protokolü” kapsamındaki çalışmalar Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı (ÇŞİDB) tarafın-
dan yürütülmektedir. Sözleşme 13.11.1979 tarihinde yürürlüğe girmiş olup, ülkemiz Sözleşmeye
18.04.1983 tarihinde taraf olmuştur.

Ükemizin 20.12.1985 tarihinde taraf olduğu “EMEP Protokolü” ile temel olarak tüm taraf ülkele-
re ait hava kirleticileri emisyon envanterinin toplanması, envanter verilerinin EMEP bölgesi için
modellenmesi ve uzun menzilli istasyonlarda hava kalitesi ölçümleri ile model sonuçlarının doğ-
rulanması hedeflenmektedir.

EMEP Protokolü kapsamında; yıllık olarak, hava kirleticileri emisyon envanteri raporlaması ÇŞİDB
nca 2012 yılı itibarıyla gerçekleştirilmektedir. EMEP/Avrupa Çevre Ajansı (AÇA) tarafından hazırla-
nan kılavuz kapsamında seçilen hava kirleticileri (PM , PM , NO , SO , NMVOC, NH , CO, seçili ağır
2,5
10
x
3
2
metaller) için emisyon toplamları, kiloton (kton) biriminden hesaplanmaktadır. Bu raporlama,
TÜİK Resmi İstatistik Programı nezdinde ÇŞİDB adına resmi istatistik olarak işleme alınmaktadır.
ÇŞİDB web sayfası üzerinde raporlama için erişim bilgileri; https://cygm.csb.gov.tr/hava-yone-
timi-dairesi-baskanligi-i-85473 adresinde yer almaktadır. Ulusal hava kirleticileri emisyon en-
vanteri ile birlikte envantere esas Bilgilendirici Envanter Raporu bildirimi yapılmaktadır. BM Söz-
leşme sekretaryası ile birlikte AÇA EIONET (Avrupa Çevresel Bilgi ve Gözlem Ağı) veritabanında
raporlama kapsamındaki dosyalar kayıtlı bulunmaktadır. 2016 yılı itibarıyla ÇŞİDB raporlaması
yapılan hava kirleticileri arasında yer alan dolaylı sera gazları emisyon hesapları, BM İklim Deği-
şikliği Çerçeve Sözleşmesi gereğince TÜİK tarafından koordineli şekilde hazırlanan sera gazları
raporlamasında kullanılmaktadır.

65