Page 185 - 7.turkiye_cevre_durum_raporu-20251219134410

belirlenmesi, kütlelerin kalite ve miktar durumlarının ortaya konulması ve nihayetinde iyi du-
rumda olan kütlelerin mevcut durumunun korunması, kötü durumda olanların ise iyi duruma
getirilmesi için tedbirler programı oluşturulmuştur. Yukarıda sıralanan her bir uygulama adımı
için de ülkemize has rehber dokümanlar hazırlanmıştır. Bu çalışmalar 12 havzada tamamlanmış
olup 6 havzada ise sürdürülmektedir.

TOB Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü tarafından yeraltı suyu havzaları ölçeğinde yürütülen hidro-
jeolojik etüt çalışmaları kapsamında “Yeraltı Sularının Kirlenmeye ve Bozulmaya Karşı Korunma-
sı Hakkında Yönetmelik” uygulama adımlarının yanısıra yeraltıyusu beslenim-boşalım ilişkileri,
litolojik formasyonlardan kaynaklı olarak oluşan doğal arka plan seviyeleri, antropojenik baskı
unsurları kaynaklı kirleticilerin kaynak ve kuyularda mevcut konsantrasyonları ve artma/azalma
eğilimleri, suyun köken analizi ve yerüstü su kaynakları ile olan ilişkileri ortaya konulmaktadır.

Ayrıca gözetimsel izleme çalışmaları kapsamında, fizikokimyasal parametreler yerinde ölçüle-
rek etüt alanlarından alınan su numunelerinde temel iyon, ağır metal, pestisit ve risk teşkil eden
organik kirletici grupları analiz edilmiştir. Tamamlanan hidrojeolojik etütlere ait proje çıktılarının
bütüncül olarak değerlendirilmesi sonrasında operasyonel izleme çalışmalarına başlanmıştır.

C.3. Sektörel Su Kullanımları ve Yapılan Su Tahsisleri

Resmi İstatistik Programına göre “Su Çekimi ve Kullanımı İstatistikleri” Türkiye İstatistik Kurumu
(TÜİK) tarafından üretilmektedir.
TÜİK, “Su İstatistikleri” kapsamında Türkiye’deki; 50 ve daha fazla kişi çalıştıran imalat sanayi iş-
yerlerinden, kurulu gücü 100 MW ve üzeri olan tüm faal termik santrallerden, altyapısı tamam-
lanmış tüm OSB Müdürlüklerinden, Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğüne referans yıl için
üretim beyan eden maden işletmelerinden ve tüm belediyelerden veri derlemektedir. Köylere
ait su istatistikleri İçişleri Bakanlığı (İller İdaresi Genel Müdürlüğü) ‘ndan ve tarımsal sulama verisi
ise DSİ’den alınarak su konusundaki bu veriler bütüncül olarak uluslararası kuruluşlara raporlan-
maktadır.

2022 referans dönemi TÜİK verileri doğrultusunda Türkiye’de belediyeler ve köyler tarafından te-
min edilen yüzey ve yeraltı suları toplamı 7,07 milyar metreküp olup imalat sanayi, termik santral
ve maden işletmeleri tarafından deniz suları hariç temin edilen yüzey ve yeraltı suyu toplamı ise
1,24 milyar metreküptür.

Çizelge 61 Kullanım Yerine/Sektörüne Göre Su Kaynaklarından Çekilen Su Miktarı (Milyar m /yıl) (TÜİK, 2024)
3
2012 2014 2016 2018 2020 2022
Belediyeler 4,94 5,24 5,84 6,19 6,49 6,68
Köyler 1,04 0,43 0,38 0,39 0,42 0,39
İmalat Sanayi İşyerleri 1,67 2,2 2,12 2,68 2,60 2,80
Termik Santraller 6,40 6,53 8,61 7,87 8,28 8,88
Organize Sanayi Bölgeleri 0,12 0,14 0,15 0,16 c c
Maden İşletmeleri 0,11 0,21 0,23 0,24 c c
Sulama (1) 47,563 41,268 48,284 49,670 50,289 51,688

(1) DSİ verisidir. Sulamada kullanılan toplam yüzey suyu miktarı ile sulamalara ait toplam yeraltısuyu tahsis miktarı toplamı-
dır. (https://www.dsi.gov.tr/Sayfa/Detay/1847 linkinden ulaşılabilen ‘2.7.Toplam Yeraltı Suyu Tahsisi ve Türkiye Genelinde
Sulamada Kullanılan Yüzey Suyu Miktarı Karşılaştırması, 2000-2022’ tablosundan alınan verilere göre hesaplanmıştır)
Deniz suyu ve tatlı su toplamıdır.
(c)- Gizli bilgi.

184