Page 183 - 7.turkiye_cevre_durum_raporu-20251219134410

21.12.2009 tarihinde müzakereye açılan, “Su Kalitesi Sektörü ”nün de içinde bulunduğu Çevre
Faslı kapsamında, AB müktesebatı ile ulusal mevzuatımızın uyumlaştırılması ve uygulanmasına
yönelik çalışmalar gerçekleştirilmiştir. Bu kapsamda su kalitesi yönetiminin temelini oluşturan
Su Çerçeve Direktifi (SÇD) (2000/60/EC) öncelikli olarak ele alınmıştır. 30.11.2012 tarihli ve 28483
sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren “Yerüstü Su Kalitesi Yönetmeliği (YSKY)” ile
su kaynaklarının SÇD gerekliliklerine uygun olacak şekilde ekosistem tabanlı bütüncül bir yakla-
şım ile yönetimine ilişkin usul ve esaslar ortaya konulmuştur.
Diğer taraftan, su kaynaklarının kalitesinin korunması ve iyileştirilmesi için gerekli mevzuat alt-
yapısının güçlendirilmesi için çalışmalar yürütülmüştür. Yerüstü sularında ulaşılması gereken
çevresel hedeflerin belirlenmesine ilişkin olarak hazırlanan “Yerüstü Su Kütleleri için Çevresel
Hedeflerin Belirlenmesine ilişkin Tebliğ”, 21.07.2020 tarihli ve 31192 sayılı Resmî Gazete’de yayım-
lanarak yürürlüğe girmiştir.

2024 yılı yerüstü su kalitesi izleme programında belirlenen 1672 izleme noktası tamamen DSİ
ihtiyaçlarına (sulama, içme suyu) yönelik Bölge Müdürlüklerince belirlenmiştir. Parametreler ise
DSİ ihtiyacına yönelik DSİ Laboratuvarlarınca ölçülebilen parametreler belirlenmiştir. DSİ Genel
Müdürlüğü tarafından yürütülen havza izleme faaliyetlerinin sonuçları ise yıllık bazda Su Yöneti-
mi Genel Müdürlüğüne raporlanmaktadır.

Göl, gölet ve baraj gölleri için su kalitesi değerlendirmesinde; Yerüstü Su Kalitesi Yönetmeliği’nde
yer alan sınır değerler göz önünde bulundurularak trofik durumları ortaya konulmaktadır. Göl,
gölet ve baraj göllerini tehdit edici en önemli unsur ötrofikasyondur. Ötrofikasyon sorununun
kontrolü için alıcı su ortamlarına ulaşan azot ve fosfor yüklerinin sınıflandırılması gerekmektedir.

Bu amaçla, TOB tarafından yürütülen çalışmalar neticesinde 25 nehir havzasında kentsel ve
endüstriyel atık sular ile tarımsal faaliyetlerden kaynaklanan azot ve fosfor bileşiklerinin aşırı
miktarda birikmesi sonucu kirlenmiş ve kirlenme tehdidi altında olan kentsel ve nitrata has-
sas alanlar belirlenmiş ve su kalitesinin iyileştirilmesi amacıyla alınması gereken tedbirler ortaya
konularak “Hassas Su Kütleleri ile Bu Kütleleri Etkileyen Alanların Belirlenmesi ve Su Kalitesinin
İyileştirilmesi Hakkında Yönetmelik” (R.G:23.12.2016/29927) ile ülkemiz yüzölçümünün yüzde
50’sini kapsayan söz konusu alanlar yayımlanmıştır. Bununla birlikte, 422 göl, gölet ve baraj gö-
lünde azot ve fosfor açısından baskılar tespit edilmiş, izleme çalışmalarıyla su kalitesi ve trofik
durum ortaya konulmuş, su bütçesi ve özümleme kapasiteleri belirlenerek su kalitesinin iyileşti-
rilmesine ilişkin tedbirler ortaya konulmuş olup 330 göl, gölet ve baraj gölünde çalışmalar devam
etmektedir.

Özellikle yoğun kirlilik tehdidi altında olan su kaynaklarının kalitesinin iyileştirilmesine yönelik
su kalitesi eylem planları hazırlanmakta ve eylem adımlarının ilerlemesi sürekli olarak takip edil-
mektedir. Hâlihazırda uygulanmakta olan eylem planlarından bazıları “Uluabat Gölü Su Kalitesi
Eylem Planı”, “Mogan-Eymir Gölü Alt Havzası Su Kalitesi Eylem Planı”, “Manyas Gölü Su Kalitesi
Eylem Planı”, “Ilgın Gölü Alt Havzası Su Kalitesi Eylem Planı”, “Burdur Gölü Alt Havzası Eylem Pla-
nı”, “Göller ve Sulak Alanlar Eylem Planı”, “Işıklı Gölü Su Kalitesi Eylem Planı” ve “Gölköy Baraj Gölü
Eylem Planı’dır.

Ülkemize Özgü Su Kalitesi Ekolojik Değerlendirme Sisteminin kurulmasının adımlarından biri
olan “Türkiye’de Referans İzleme Ağının Kurulması Projesi (2016-2020)” ile su kalitesinin ekolojik
durumunun belirlenmesinde kullanılmak üzere ülkemizin 25 havzasındaki insani faaliyetlerden

182