Page 184 - 7.turkiye_cevre_durum_raporu-20251219134410

etkilenmemiş veya en az etkilenmiş doğal ve/veya doğala yakın referans alanlar tespit edilerek
Referans izleme ağı oluşturulmuştur. 2020 yılı Aralık ayında tamamlanan Proje ile Ülkemiz 25
havzasında 1065 noktada biyolojik, hidromorfolojik, kimyasal izleme çalışmaları yürütülerek 853
adet su kütlesinde referans alanlar ile bu alanları temsil eden referans noktalar belirlenmiştir. 25
havzada her bir biyolojik kalite bileşeni için referans alanlarda belirlenen izleme noktalarını, bu
noktalarda izlenecek parametreleri ve izleme sıklıklarını içeren Referans İzleme Ağı ve Referans
İzleme Programları oluşturulmuştur.
21 Haziran 2019 tarih ve 30808 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren “Biyolojik
İzleme Tebliği”, biyolojik izleme çalışmalarında kullanılmak üzere, her bir biyolojik kalite bileşeni
için biyolojik örnekleme noktalarının/alanlarının, örnekleme dönemlerinin ve izleme sıklıkları-
nın, örnekleme metodolojisinin ve kullanılan ekipmanın belirlenmesi, numunelerin taşınması,
muhafazası, örneklerin analizi ve teşhisine ilişkin hususları kapsamaktadır.

Ekolojik su kalitesi izleme ve değerlendirme çalışmaları kapsamında biyolojik kalite unsurları ile
bu unsurları destekleyen fizikokimyasal ve hidromorfolojik kalite unsurlarının da izlenmesi ge-
rekmektedir. Hidromorfolojik izleme ile antropojenik baskılar nedeniyle sucul habitatta meyda-
na gelen değişimlerin ve habitat potansiyelinin belirlenmesi hedeflemektedir. Hidromorfolojik
izleme ve değerlendirme çalışmalarında kullanılmak üzere TOB tarafından ülkemize özgü nehir,
göl, kıyı ve geçiş suları için hidromorfolojik izleme ve değerlendirme indeksleri geliştirilmiştir. Söz
konusu indeksler, su kalitesi izleme çalışmaları kapsamında kullanılmaktadır.

25 Nisan 2023 tarih ve 32171 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan “Hidromorfolojik İzleme Tebliği
(Tebliğ No: 2023/19), yerüstü sularında hidromorfolojik izleme çalışmalarında kullanılmak üze-
re izleme alanlarının seçimi, izlenecek temel parametreler, izleme dönemleri, izleme sıklıkları ve
hidromorfolojik izleme eğitimlerine ilişkin hususları kapsamaktadır. Tebliğ kapsamında hidro-
morfolojik indekslerin uygulanmasına yönelik nehir ve göller için rehber dokümanlar hazırlan-
mıştır. Kıyı ve geçiş suları için rehber dokümanların 2024 yılı içerisinde tamamlanması planlan-
maktadır.

Hidromorfolojik Baskı Değerlendirme Süreci, Nehir Havzası Yönetim Planları (NHYP) kapsamında
yer alan önemli aşamalardandır. Bu aşama içerisinde, Büyük Ölçüde Değiştirilmiş Su Kütlelerinin
(BÖDSK) belirlenmesi ile baskı ve etki değerlendirilmesi çalışmaları yer almaktadır. Bu kapsam-
da, TOB tarafından hidromorfolojik baskılara yönelik olarak ülkemize özgü baskı değerlendirme
kriterlerinin geliştirilmesi çalışmaları gerçekleştirilmiştir. Çalışma neticesinde, ülkemiz şartlarına
uygun nehir, göl, kıyı ve geçiş suları için hidromorfolojik baskı değerlendirme parametrelerinde
oluşan hidromorfolojik baskı değerlendirme metotları oluşturulmuştur.

Diğer taraftan, 07.04.2012 tarih ve 28257 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren
“Yeraltı Sularının Kirlenmeye ve Bozulmaya Karşı Korunması Hakkında Yönetmelik” ile Yeraltı Su-
yunun Kirlenmeye ve Bozulmaya Karşı Korunması Hakkında Konsey Direktifi (2006/118/AT) ve
Su Çerçeve Direktifi’nin (2000/60/AT) yeraltı suyu ile ilgili hükümleri ulusal mevzuata aktarılmış
ve temel olarak yeraltı sularının miktar ve kalitesinin birlikte yönetilmesi sağlanmıştır.

Söz konusu yönetmelik ile yeraltı suyu yönetimine ilişkin gerekliliklerinin yerine getirilmesi ve
havzalarımızda yeraltı sularının miktar ve kalitesinin belirlenmesi maksadı ile yürütülen ve yü-
rütülmekte olan çalışmalar ile yeraltı suyu kütlelerinin belirlenmesi, baskı-etki analizi, kütlelerin
karakterizasyonu, risk değerlendirmesi, yeraltı suyu miktar ve kalite izlemeleri, eşik değerlerin

183