Page 181 - 7.turkiye_cevre_durum_raporu-20251219134410

C.1.3.6. Deniz Kirliliğinin Önlenmesi Hususunda Uluslararası/Bölgesel Işbirliği

Denizlerin kirliliğe karşı korunması ile ilgili çalışmalar aynı denize kıyısı olan tek bir ülke tarafın-
dan yürütülmesi yeterli olmamakta ve ülkelerin ortak fayda sağladığı denizlerin korunması ile
ilgili ülkelerarası iş birliğine ihtiyaç duyulmaktadır. Bu amaçla, deniz çevresinin kirlenmesini ön-
lemek, kirliliği azaltmak ve kontrol etmek, doğal kaynakların sürdürülebilir kullanımını sağlamak
için ülkeler arasında bölgesel iş birliği sözleşmeleri imzalanmıştır.

Bunlar; ülkemizin da aralarında bulunduğu Karadeniz’e kıyısı olan ülkelerin tarafı olduğu Kara-
deniz’in Kirliliğe Karşı Korunması (Bükreş) Sözleşmesi ve Akdeniz’e kıyısı olan ülkelerin taraf ol-
duğu “Akdeniz’in Deniz Çevresinin ve Kıyı Alanlarının Korunması (Barselona) Sözleşmesi’dir. Bu
sözleşmelerle Akdeniz ve Karadeniz deniz çevresinin korunması ve sürdürülebilir kullanımının
sağlanması için kıyıdaş ülkeler arasında iş birliği çalışmaları gerçekleştirilmektedir. Bu kapsamda,
tüm denizlerimizde, meydana gelen kirliliğin izlenmesi ve ulusal deniz ve kıyı yönetimi politi-
ka ve stratejilerinin belirlenmesine altlık oluşturulması amacıyla, ölçüm ve analizler yapılmakta,
kirlilik izleme verileri ve değerlendirmeleri, bu sözleşmeler çerçevesinde raporlanmaktadır. Ül-
kemiz, Karadeniz Komisyonu Daimî Sekretaryası’na ev sahipliği yapmaktadır. Sözleşme altında
oluşturulan danışma gruplarının, ulusal odak noktalıklarının ve faaliyet merkezlerinin çalışmaları
takip edilmektedir.

Sözleşmeler kapsamında Ulusal Eylem Planlarının 5 yılda bir güncellenmesi gerekmektedir. Bu
çerçevede 2023-2028 yılı Kara Kökenli Kirleticiler Protokolü Ulusal Eylem Planı güncellenmesi
çalışmaları Denizlerimizin Kara Kökenli Kirleticilere Karşı Korunmasına Yönelik Ulusal Eylem Pla-
nının Güncellenmesi Projesi TÜBİTAK Marmara Araştırma Merkezince yürütülmektedir.

Barselona Sözleşmesi kapsamında 2019’da düzenlenen 21. Taraf Ülkeler Toplantısında; ülkemiz,
2020-2021 yılları için Sekretarya’nın büro üyeliğine seçilmiş ve 22. Taraf Ülkeler toplantısının
Antalya İlinde gerçekleştirilmesi kararı alınmıştır. 07 -10 Aralık tarihleri arasında Antalya’da dü-
zenlenen COP22 Toplantısı başarıyla tamamlanmıştır. Ülkemiz 2 yıllığına Büro Başkanlığı görevini
yürütmüştür. Ülkemiz 2024-2025 Dönemi için Büro Üyeliğini görevini sürdürecektir.
Ayrıca, 05–08 Aralık 2023 tarihlerinde Slovenya’da düzenlenen 23. Taraflar Konferansı’nda
(COP23) Ülkemizde İklim Değişikliği Bölgesel Faaliyet Merkezi kurulması kararı oybirliği ile kabul
edilmiştir. Böylece, Türkiye’de bir Birleşmiş Milletler (BM) ofisi kurulacak, Akdeniz Bölgesi’nde ik-
lim değişikliği ile ilgili politika belirleme çalışmalarında etkin olarak yer alınacaktır. Bu merkez ile
uluslararası fon mekanizmalarından aktif şekilde yararlanılmasına da katkı sağlayacaktır.

Antarktika Antlaşması eki protokolü olan Çevre Koruma Protokolünün iç hukuka aktarılması
çerçevesinde hazırlanan “Antarktika’da Çevre Koruma Protokolünün Uygulanmasına Dair Yö-
netmelik” 13.06.2020 tarihli ve 31154 sayılı Resmî Gazete yayımlanmıştır. Antarktika Sözleşmesi
çalışmaları kapsamında İngiltere ve Belçika ile birlikte sunulan Ülkemizin geçici üssü bulunan
Horseshoe adasında Antarktika Özel Koruma Alanı (ASPA) ilan edilmesine yönelik Yönetim Pla-
nı 2023 yılında onaylanmıştır. Ayrıca 16-17 Nisan 2024 tarihleri arasında Atina (Yunanistan)’da
teması “Potansiyel Bir Okyanus” olan 9. Okyanusumuz Konferansı’na (OOC) “Okyanuslarımızın
Sürdürülebilirliği İçin Öncü Adımlar” başlıklı yan etkinlik ile katılım sağlanmıştır. Ayrıca Ülkemiz-
de deniz ortamının korunması adına Ulusal Eylem Planımızı 2025 yılı sonunda tamamlayacağı-
mıza dair taahhüt verilmiştir.

180