Page 155 - 7.turkiye_cevre_durum_raporu-20251219134410

Hem AB Müktesebatına uyum çalışmaları kapsamında, 517/2014 sayılı “Florlu Sera Gazlarına İliş-
kin” AB tüzüğünün ulusal mevzuata aktarımı gerekliliğiyle hem de Kigali Değişikliği yükümlü-
lükleri çerçevesinde ilk olarak florlu sera gazları ile florlu sera gazı içeren ürün veya ekipmanın
kullanımına dair usul ve esasları düzenlemek amacıyla Florlu Sera Gazlarına İlişkin Yönetmelik
güncellenerek 29 Haziran 2022 tarihli ve 31881 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe
girmiştir.

Yönetmelik, ülkemizin taraf olduğu Ozon Tabakasını İncelten Maddelere Dair Montreal Proto-
kolü altında kontrol altına alınan maddeler ekinde yer alan yüksek küresel ısınma potansiyeli
değerine sahip hidroflorokarbonların (HFC) salımını kontrol altına almak üzere florlu sera gaz-
ları ve diğer florlu maddelerin yönetimine ilişkin usul ve esasları düzenlemeyi amaçlamaktadır.
Bu kapsamda hidroflorokarbonları 2024-2045 dönemi ve sonrasında bir takvim çerçevesinde
azaltmayı, ticaretini kontrol altına almayı, bu gazları servis aşamasında kullanan personelin ve
firmaların sertifikalandırılmasını içermektedir.

HFC’lerin azaltım takvimi çerçevesinde Mayıs 2023 itibariyle ithalat ve ihracatta kontrol belgesi
(lisans) zorunluluğu getirilmiştir. Bu kapsamda İklim Değişikliği Başkanlığınca 31 Aralık 2023 tari-
hine kadar yaklaşık 800 adet kontrol belgesi düzenlenmiştir. 1 Ocak 2024 tarihinde ise HFC’lerin
ithalatı için kota uygulaması başlamıştır. Bu doğrultuda, ÇŞİDB sistem sunucularına kurulan Fa-
aliyet Raporları Veri Tabanı (FARAVET) yazılımlarının geliştirilmesi ve teknik destek işi Birleşmiş
Milletler Sinai Kalkınma Teşkilatı (UNIDO) tarafından yürütülen Ulusal Ozon Birimi Kapasite Ge-
liştirme Projesi kapsamında finanse edilerek 2020 yılı Ekim ayında başlamış ve 2024 yılı Ekim
ayında tamamlanacaktır.

F-gaz Ekipman Operatörleri Veri Tabanı (EKOMVET) uygulaması ile florlu sera gazı içeren ve belli
kriterleri karşılayan ekipmanlara (sabit soğutma, iklimlendirme ve ısı pompası, sabit yangından
korunma, frigorifik kamyon ve treylerlerdeki soğutma üniteleri, Organik Rankin Çevrimleri, Elekt-
rikli şalt ekipmanları gibi) yapılan müdahalelerin takibi amaçlanmaktadır. Ayrıca; ekipmanla ilgili
faaliyetler (kurulum, bakım veya teknik servis, onarım, hizmetten çıkarma ve sızıntı kontrolleri ve
geri dönüşüm) ekipman operatörü tarafından rapor edilmektedir.

Florlu Sera Gazı İçeren veya Çalışması Bu Gazlara Dayanan Ekipmana Müdahale Eden Gerçek ve
Tüzel Kişilerin Belgelendirilmesine İlişkin Tebliğ, sahada nitelikli iş gücünü artırmak üzere florlu
sera gazları içeren veya çalışması bu gazlara dayanan ekipmana müdahale eden ve ilgili faali-
yetleri yürüten gerçek ve tüzel kişilerin belgelendirilmesi için asgari gereklilikleri ve ilgili esasları
belirlemek amacıyla 24 Eylül 2020 tarihli ve 31254 sayılı Resmi Gazete ’de yayımlanmıştır. Florlu
sera gazı içeren ekipmana her türlü bakım, onarım ve servis işlemleri yürüten teknik personelin
sertifikalandırılması sonucunda ülkemizde kalifiye iş gücünün artmasının yanı sıra sızıntı kay-
naklı emisyonların azaltılması hedeflenmektedir. Bu kapsamda 2023 yılı itibariyle yaklaşık 6.000
teknisyen Mesleki Yeterlilik Kurumu tarafından sertifikalandırılmıştır.

Florlu sera gazları içeren veya işleyişi florlu sera gazlarına dayalı cihaz ve ekipmanların kurulu-
munu, bakımını, onarımını veya devreden çıkarılmasını gerçekleştiren tüzel kişiler veya teknik
servisler, Türk Standartları Enstitüsü tarafından TS 13905 standardı kapsamında Hizmet Yeterlilik
Belgesine sahip olmalıdır. 2023 yılı itibariyle 150 işletmeye Hizmet Yeterlilik Belgesi düzenlen-
miştir.

154