Page 55 - 7.turkiye_cevre_durum_raporu-20251219134410

elde edilecek ısı ile çevredeki alanlarda bölgesel ısıtma, atık ısı geri kazanımı, yenilenebilir enerji
kullanımı ve emisyon azaltımı potansiyelleri ortaya konulacaktır. Bununla beraber, elektrik ve
ısının birlikte üretildiği en az yüzde yirmi birincil enerji tasarrufu sağlayan kojenerasyon sistem-
leri için lisans muafiyeti ve desteklerden yararlanabilmeleri amacıyla verim belgesi verilmektedir.

Tesislerin Kojenerasyon ve Mikrokojenerasyon Tesislerinin Verimliliğinin Hesaplanmasına İlişkin
Usul ve Esaslar Hakkında Tebliğde belirtilen asgari verim ve güç/ısı oranını sağlamalarına ek olarak
en az yüzde 10 oranında birincil enerji kaynağı tasarrufu sağlamaları gerekmektedir. Kojeneras-
yon Tesisi Verim Belgesi düzenlenen tesislerin toplam elektrik kurulu gücü 687 MWe, ısıl kurulu
gücü ise 732 MWt’dir. Bu tesisler ile 3.537 GWh yıllık birincil enerji kaynağı tasarrufu sağlanacaktır.
Hâlihazırda devam eden “Verimli ve Düşük Karbonlu Isıtma ve Soğutma” konusunda Türkiye-Da-
nimarka Stratejik Sektör İş Birliği Enerji Projesi 3. Fazı kapsamında ise Türkiye’de verimli ve düşük
karbonlu ısıtma ve soğutmanın geliştirilmesine yönelik ulusal ve yerel boyutta ısı planları için
şablonların hazırlanması, örnek çalışmalar ile kapasitenin geliştirilmesi ve daha önceki fazlar-
da oluşturulan ısı haritalarının güncellenmesi planlanmaktadır. Örnek çalışmalardan biri olarak
Kütahya Belediyesi’nde Parmakören Bölgesel Isıtma Sistemi Fizibilite çalışması yürütülmektedir.

Ayrıca, Dünya Bankası Energy Sector Management Assistance Program (ESMAP) programı ile fi-
nanse edilen Türkiye Isı Pompası Piyasa Değerlendirmesi Projesi’nde Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS)
tabanlı yer kaynaklı ısı pompası potansiyel haritası üretilerek diğer temiz enerji alternatifleriy-
le birlikte değerlendirilecektir. Isıtma ve soğutma sektörüne yönelik gerçekleştirilen çalışmalar
ile enerji yoğunluğunun, dolayısıyla enerji tüketimi ile ilişkili sera gazı emisyonlarının azaltılması
hedeflenmektedir. Kısa ve orta vadede, özellikle bölgesel ısıtma/soğutma ile ısı pompalarına yö-
nelik mevzuat altyapısının oluşturulması ve örnek uygulamaların artırılması hedeflenmektedir.

En ucuz enerji tasarruf edilen enerji anlayışıyla, enerji tasarruf potansiyelinin ekonomiye kazan-
dırılması, verimsiz ekipmanların verimlileri ile değiştirilmesi, enerji verimliliği bilinç seviyesinin
ve teknolojik gelişim seviyesinin yükseltilmesi ve enerji verimliliği uygulamalarının artırılması
amacıyla enerji verimliliği yatırımları ile Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı tarafından Verimlilik
Artırıcı Proje (VAP) ve gönüllü anlaşma (GA) hibe programları ve Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı
tarafından beşinci bölge teşvikleri kapsamında desteklenmektedir.

y VAP kapsamında, 2009 yılından 2023 yılına kadar uygulama projesine uygun olarak tamam-
lanan 532 proje için yaklaşık 513 Milyon TL destek ödemesi yapılmış olup, projelerin toplam
yatırım tutarı 129 Milyon TL’dir. Bu projelerin uygulanması sonucunda yıllık 118.325 TEP ener-
ji ve yaklaşık 842 Milyon TL parasal tasarruf sağlanmıştır. Uygulaması devam etmekte olan
295 Proje için ise yaklaşık 174 Milyon TL destek ödemesi yapılacağı öngörülmüş olup, pro-
jelerin uygulanması için toplam yatırım tutarı 578 Milyon TL öngörülmektedir. Bu projelerin
uygulanması ile yıllık yaklaşık 37.015 TEP enerji ve 221 Milyon TL parasal tasarruf sağlanma-
sı beklenmektedir. Ayrıca verimlilik artırıcı proje destek programının etkinliğinin artırılması
ve kapsamının genişletilmesi amacıyla, 11/05/2024 tarihli ve 32543 sayılı Resmi Gazete’de
yayımlanarak yürürlüğe giren 7501 sayılı Maden Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Ya-
pılmasına Dair Kanun ile 5627 sayılı Enerji Verimliliği Kanunu’nda düzenleme yapılmıştır.
Yapılan düzenlemeyle; verimlilik artırıcı proje desteklerinden faydalanmak isteyenler için
sektörel kısıtlama kaldırılarak genel ve kapsayıcı bir yaklaşımla enerjinin üretiminden nihai
tüketimine kadar olan bütün sektörlerde faaliyet gösteren gerçek ve tüzel kişilere desteklere
başvuru imkânı getirilmiştir.

54