Page 54 - 7.turkiye_cevre_durum_raporu-20251219134410

Enerji yoğunluğunda ise 2000-2022 döneminde Türkiye’nin birincil enerji yoğunluğu indeksi yıl-
lık bazda ortalama %1,7 nihai enerji yoğunluğu indeksi %1,8 oranında azalmıştır. 2000 yılına göre
karşılaştırma yapıldığında ise; 2022 yılında birincil enerji yoğunluğu indeksinde %31,2; nihai enerji
yoğunluğu indeksinde ise %32,3 oranında iyileşme söz konusudur. Enerji Verimliliği Strateji Bel-
gesi (2012-2023) ile Türkiye’nin 2023 yılı enerji yoğunluğunun 2011 yılına göre %20 düşürülmesi
hedefi ise 2023 yılı gelmeden yakalanmış olup 2022 yılı itibarıyla Türkiye’nin enerji yoğunluğu
2011 yılına göre %20,4 oranında azaltılmıştır.

Enerji verimliliği çalışmalarının hız kesmeden devam ettirilmesi ve ulusal iklim hedefleriyle
uyumlu bir enerji politikasının takibi amacıyla 2024-2030 yılları arasını kapsayacak olan
Enerji Verimliliği 2030 Stratejisi ve II. UEVEP hazırlanarak 8 Ocak 2024 tarihinde kamuoyuna
ilan edilmiştir. Bina ve hizmetler, enerji, ulaştırma, sanayi, tarım, start-up ve dijitalleşme ile yatay
konular olmak üzere 7 sektörde toplamda 61 eylemin yer aldığı II. UEVEP ile 2024-2030 yılları
arasında 20,2 milyar ABD Doları enerji verimliliği yatırımı yapılması ve kümülatif olarak 37,1 MTEP
birincil enerji tasarrufu ile 100 milyon ton CO eşd. sera gazı azaltımı sağlanması hedeflenmek-
2
tedir.

2019/18 sayılı Cumhurbaşkanı Genelgesi ile 2023 yılı sonuna kadar kamu binaları için %15 tasarruf
hedefi tanımlanmıştır. Bu tarihten sonra kamu kurumları tarafından ETKB’ye yapılan bildirimler
neticesinde 2019, 2020, 2021, 2022 ve 2023 yıllarında uygulanan enerji verimliliği önlemleri sa-
yesinde toplam 72.642 TEP tasarruf sağlandığı tespit edilmiştir. Söz konusu tasarrufun ekonomik
karşılığı 2023 yılı fiyatları ile 1,4 milyar TL/yıldır. 2023 yılı bildirimleri eksik olan binalarda enerji
verimliliği önlemleri uygulanmış ise sağlanan tasarruf miktarı bu değerin de üstünde olacaktır.
%15 tasarruf hedefi kapsamındaki başarılı uygulamalar değerlendirilerek mevcut tasarruf hedefi
2030 yılına kadar %30 olacak şekilde 2023/15 sayılı Cumhurbaşkanı genelgesi ile güncellenmiştir.
Bu sayede 2023 yılı fiyatlarıyla kamunun 40 milyar TL’lik yatırıma karşılık, 5,7 milyar TL/yıl tasarruf
edilmesi, 300.000 TEP enerji tasarrufu ve 1 milyon ton CO eşd. emisyon azaltımının sağlanması
2
hedeflenmektedir.

Belirlenen tasarruf hedefine ulaşılarak enerji verimliliğinin ve emisyon azaltımının sağlanması
amacıyla Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığının (ETKB) koordinasyonunda hazırlanan “Kamu
Binalarında Tasarruf Hedefi ve Uygulama Rehberi (2024-2030)” ETKB internet sayfasında ya-
yımlanmıştır. Söz konusu rehberde uygulanabilecek enerji verimliliği önlemleri açıklanmış ve ya-
tırımların hayata geçirilmesi için 3 farklı model adres gösterilmiştir. Enerji performans sözleşme-
lerinin kamuda yaygınlaştırılmasına yönelik mevzuat altyapısı oluşturulmuş, finansal ve teknik
altyapının geliştirilmesine yönelik de çalışmalar yürütülmektedir.

Isıtma ve soğutma sektörü, 2053 yılı net sıfır hedefi açısından enerji başlığı altında yer alan önem-
li konulardan biridir. Bu kapsamda, gerçekleştirilen çalışmalardan biri 2022 yılında tamamlanan
Türkiye Atık Isı Potansiyeli Değerlendirme Projesi olup etüt çalışmaları, idari kayıtlar ve sektörel
istişareler neticesinde ülkemiz atık ısı potansiyeli belirlenmiştir. Sanayi tesisleri ve termik sant-
rallerin atık ısı ve ara buharlarından bölgesel ısıtma için hesaplanan potansiyel yaklaşık 3,8 mil-
yon evin ısıtma ihtiyacını karşılayacak düzeydedir. Mevzuatta yapılan düzenleme ile 20 MWe ve
üzeri termik santrallere atık ısı odaklı etüt yapma zorunluluğu getirilmiştir. Bu kapsamda atık ısı
odaklı etütlere ilişkin şablon ve kılavuz yayınlanmıştır. Etütler neticesinde termik santrallerden

53