Page 332 - 7.turkiye_cevre_durum_raporu-20251219134410

oluşturmak üzere hazırlanan “Akdeniz’in Kirliliğe Karşı Korunması Sözleşmesi (Barselona Sözleş-
mesi)” 1976 yılında Barselona’da kabul edilmiş olup 1978 yılında yürürlüğe girmiştir.

2004 yılında Sözleşme’nin adı “Akdeniz’in Deniz Ortamı ve Kıyı Bölgesinin Korunması Sözleşme-
si” olarak değiştirilmiş olup ülkemiz, yeniden düzenlenen Barselona Sözleşmesi’ni 2002 yılında
onaylamıştır.

Barselona Sözleşmesi çalışmaları kapsamında Türkiye; dönem başkanlığını yürüttüğü söz-
leşmenin, Aralık 2021’de Antalya’da 22. Taraflar Toplantısı’na (COP22) ev sahipliği yapmıştır.
COP22’de, Orta Vadeli Strateji Planı’nın 2022-2027 dönemi yol haritası belirlenerek Akdeniz’de
Kükürt Emisyon Kontrol Alanı (SECA) ilan edilmesi kararı alınmıştır. 1 Ocak 2025’e kadar Akde-
niz’de seyreden gemilerin yakıtının kükürt içeriğinin binde beşten binde bire düşürülmesine iliş-
kin çok önemli bir karara imza atılmıştır. Ayrıca biyolojik çeşitlilik, istilacı türler ve mevcuttaki
zenginliklerin korunması konularında önemli kararlar alınmıştır.

Ülkemizin ev sahipliğinde Eylül 2023’te İstanbul’da düzenlenen Barselona Sözleşmesi Akdeniz
Eylem Planı (MAP) Odak Noktaları Toplantısı’nda, diğer kararların yanı sıra, ülkemizin ev sahip-
liğinde kurulması önerilen iklim değişikliğine dair Bölgesel Faaliyet Merkezi’ne (CC/RAC) ilişkin
karar taslağı görüşülmüş ve 5-8 Aralık 2023 tarihinde Slovenya’da düzenlenen 23. Taraflar Konfe-
ransı’nda karar oybirliği ile kabul edilmiştir.

2022-2023 yılları arasında Türkiye’nin yürüttüğü Sözleşme dönem başkanlığı görevi; Slovenya’da
2023 yılı Aralık ayında gerçekleştirilen 23. Taraflar Toplantısı’nda (COP23) Slovenya’ya devredil-
miştir.

Barselona Sözleşmesi’ne ait 7 adet protokol bulunmaktadır:

• Akdeniz’de Gemilerden ve Uçaklardan Boşaltma veya Denizde Yakmadan Kaynaklanan Kir-
liliğin Önlenmesi ve Ortadan Kaldırılması Protokolü;

• Akdeniz’de Tehlikeli Atıkların Sınırötesi Hareketleri ve Bertarafından Kaynaklanan Kirliliğin
Önlenmesi Protokolü (BM Deniz Hukuku Sözleşmesi’ne ilişkin Türkiye’nin görüşlerini yansı-
tan bir bildirim yapılarak taraf olunmuştur);

• Akdeniz’in Kara Kökenli Kaynaklardan ve Faaliyetlerinden Dolayı Kirlenmeye Karşı Korun-
ması Protokolü;

• Olağanüstü Hallerde Akdeniz’in Petrol ve Diğer Zararlı Maddelerle Kirlenmesinde Yapılacak
Mücadele ve İşbirliğine Ait Protokol;

• Akdeniz’de Özel Koruma Alanları ve Biyolojik Çeşitliliğe İlişkin Protokol;

• Akdeniz’de Bütünleşik Kıyı Alanları Yönetimi Protokolü;

• Akdeniz’de Kıta Sahanlığı ve Deniz Dibinin Keşfi ve İşletilmesinden Kaynaklanan Kirliliğin
Önlenmesi Protokolü.

331