Page 133 - 7.turkiye_cevre_durum_raporu-20251219134410
P. 133
Projesi” (IPA-II) kapsamında “Türkiye’de yaşayanların, kamu ve özel sektör kurumlarının iklim
değişikliğinin etkilerine karşı hazırlıklı olmasını ve uyumunu sağlamak için ekonomik, sosyal ve
ekolojik açıdan daha dirençli, daha sürdürülebilir, daha yeşil bir Türkiye” vizyonu ile 2030 yılına
yönelik stratejilerin ve eylemlerin belirlendiği Ulusal İklim Değişikliğine Uyum Stratejisi ve Eylem
Planı 2024-2030 hazırlanmıştır. Eylem Planı’nın (2024-2030) nihai hali İklim Değişikliği ve Uyum
Koordinasyon Kurulu (İDUKK) üyelerinin onayı ile kabul edilmiştir.
Strateji ve Eylem Planı hazırlıkları çerçevesinde mevcut durumun ortaya konduğu genel çerçe-
venin geliştirilmesinde; Türkiye’de kamu, özel sektör, üniversite ve sivil toplum kuruluşları tara-
fından hâlihazırda yürütülen iklim değişikliği uyum çalışmaları derlenmiş, ulusal ve uluslararası
mevzuat, yürürlükte olan plan, program ve belgeler ile ulusal uygulamalar değerlendirilmiştir.
İkinci aşamada, farklı kurumlar tarafından üretilen bölgesel iklim projeksiyon çalışmalarının so-
nuçları kullanılarak mevcut dönem ve gelecek dönemde öngörülen iklim tehlikeleri analiz edil-
miş ve sonuçlar doğrultusunda ulusal ölçekte etkilenebilirlik ve risk analizleri her bir sektör öze-
linde gerçekleştirilmiştir. Sektörel etkilenebilirlik ve risk analizlerinden yararlanılarak geliştirilen
eylem seçenekleri; farklı 180 kamu, özel sektör, üniversite ve sivil toplum kuruluşundan katılımın
sağlandığı paydaş istişare toplantılarında ele alınmıştır.
İklim Değişikliğine Uyum Stratejisi ve Eylem Planı; Kent, Su Kaynakları Yönetimi, Tarım ve Gıda
Güvencesi, Biyolojik Çeşitlilik ve Ekosistem Hizmetleri, Halk Sağlığı, Enerji, Sanayi, Turizm ve Kül-
türel Miras, Ulaşım ve İletişim, Sosyal Kalkınma ve Afet Risk Azaltma olarak sıralanan 11 ana sektör
ve yatay kesen konulara yönelik hazırlanan 40 stratejik hedef ve 129 eylemden oluşmaktadır.
Konunun kapsamının genişliği ve eylemlerin hayata geçebilmesi adına çok sayıda alt eylemin
uygulanması gerekliliğinden hareketle; Eylem Planında yer alan eylemlerin sorumlu kurumlarca
uygulanmasında yol gösterici olması amacıyla detaylı “Sektörel Uygulama Planları” da hazırlan-
mıştır. Diğer taraftan, izleme ve değerlendirme; iklim değişikliğine uyum eylem planlarının uzun
vadeli başarısını sağlamada kritik öneme sahip bir adımdır. Türkiye’de İklim Değişikliğine Uyum
Eyleminin Güçlendirilmesi Projesi kapsamında İklim Değişikliğine Uyum Stratejisi ve Eylem Pla-
nı’na yönelik çevrim içi izleme ve değerlendirme sisteminin oluşturulmasına (e-İDUSEP) ilişkin
çalışmalar yürütülmektedir.
Ayrıca; iklim değişikliği ile ilgili paydaşların ürettiği içerik ve verileri tek bir kaynakta toplayan ve
Türkiye’deki tüm paydaşların erişimine açarak ulusal bir iklim değişikliği hafızası oluşturmayı he-
defleyen İklim Portalının e-devlet ile entegrasyonu sağlanmış olup kullanıma açılmıştır. İklim De-
ğişikliğine Uyum Stratejisi ve Eylem Planında yer alacak eylemlerin izlenmesine yönelik tasarlanan
e-İDUSEP aracı, İklim Portal altında konumlandırılacak olup ilgili paydaşların erişimine açılacaktır.
YEREL İKLİM EYLEMİ ÇALIŞMALARI
Diğer taraftan; Türkiye’de İklim Değişikliğine Uyum Eylemlerinin Güçlendirilmesi Projesi kapsa-
mında seçilen Konya, Muğla, Sakarya ve Samsun illeri için “Yerel İklim Değişikliğine Uyum Stratejileri
ve Eylem Planları” tamamlanmak üzeredir.
Yerel yönetimlerin sera gazı envanterlerini hesaplayabilmesi ve sisteme girebilmesi için dünya ge-
nelinde kabul gören GPC Protokolü (Yerel Sera Gazı Salımları için Küresel Protokolü) kapsamında
excel tabanlı ek bir sera gazı envanteri hesaplama aracı hazırlanmıştır.
132
