Page 121 - 7.turkiye_cevre_durum_raporu-20251219134410

Atmosferdeki sera gazlarının gelen güneş ışınımına karşı geçirgen, buna karşılık geri salınan uzun
dalgalı yer ışınımına karşı çok daha az geçirgen olması nedeniyle, yerkürenin beklenenden daha
fazla ısınmasını sağlayan ve ısı dengesini düzenleyen doğal süreç doğal sera etkisi olarak adlan-
dırılır.

Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi (BMİDÇS) ve onun Kyoto Protokolü (KP)
başlıca altı sera gazının (CO , CH , N O, Hidrofluorokarbonlar-HFC, Perfluorokarbonlar-PFC ve Sül-
2 4 2
fürheksafluorid-SF ), kontrol altına alınmasını öngörmektedir. Stratosferdeki ozon tabakasının
6
incelmesine neden olan Kloroflorokarbonlar-CFC ve Hidrokloroflorokarbonlar- HCFC ise Mont-
real Protokolü’nce kontrol altına alınmaktadır.

İklim değişikliği ile mücadelede; ön plana çıkan temel politika ve önlemler; enerji, ulaşım, endüst-
riyel işlemler, tarım, atık ve arazi kullanımı ve ormancılık sektörlerinde yoğunlaşmaktadır.

B.1. Genel İklim Verileri

B.1.1 Türkiye’nin Yağış Dağılımı

Türkiye geneli yıllık ortalama alansal yağış miktarı 573 mm’dir (1991-2020). Uzun yıllar ortalama-
larına göre ülkemizde en yüksek yağışlar Doğu Karadeniz Bölgesi Rize ve Artvin kıyılarında 1.600
mm üzerinde gerçekleşirken, en düşük yağışlar İç Anadolu’nun orta kesimleri ile Şanlıurfa, Ağrı ve
Iğdır çevrelerinde gözlenmektedir (Harita 8).

Türkiye genelinde yıllık yağışlar düzensizlik gösterir, bazı yıllar normalinin altında bazı yıllar üze-
rinde gerçekleşir. 2008 yılı 1974 yılından günümüze kadar görülen en kurak yıl (452 mm) olurken,
bir sonraki yıl ise 1974 yılından bu yana görülen en yağışlı yıl olmuştur (728 mm) (Grafik 14).

Bölgesel yağışlarda ülkemizde en fazla yağışı Karadeniz, en az yağışı İç Anadolu Bölgesi almakta-
dır. Marmara, Ege, Akdeniz ve Karadeniz bölgelerinin yıllık yağış normalleri 600 mm üzerindey-
ken, İç Anadolu Bölgesi’nde 402 mm civarında inmektedir (Grafik 14).

Grafik 14 Türkiye Alansal Yağış Normalleri (1991–2020) (Meteoroloji Genel Müdürlüğü (MGM), 2024)

TÜRKİYE GENELİ YILLIK ALANSAL YAĞIŞLAR
728
700 659
608 601 637 624 642 625 620 646 605 627 642
600 587 581 584 568 567 575 587 585
553 523 514 530 558 551 525
500 452 483 503 500 504
Yağış [mm] 400

300

200

100
0
1991 1992 1993 1994 1995 1996 1997 1998 1999 2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019 2020 2021 2022 2023

Yağış Miktarı
Normal (1991-2020): 573.4 mm

120