Page 197 - 7.turkiye_cevre_durum_raporu-20251219134410

C.5.3. Marmara Denizi Havzasında Yaşanan Müsilaj Kirliliğinin Önlenmesi
Kapsamında Yapılan Çalışmalar

C.5.3.1. Marmara Denizi Koruma Eylem Planı

Müsilaj kirliliğinin temizlenmesi ve Marmara Denizi’nde müsilaj oluşum nedenlerinin ortadan
kaldırılması amacıyla ÇŞİDB koordinasyonunda bilim kuruluşları, ilgili kurum ve kuruluşlar, Sivil
Toplum Kuruluşları (STK) katkı ve katılımları ile çalışmalar başlatılmıştır.

Marmara Denizi’nde oluşan deniz salyasının önlenmesi için 22 Maddeden oluşan “Marmara De-
nizi Eylem Planı” hazırlanmış ve 06.06.2021 tarihinde Marmara Denizi’ne kıyısı olan tüm illerin
üst düzey yöneticileri ile imza altına alınmıştır. Söz konusu eylem planı çerçevesinde çalışmalara
süratle başlanmış olup, Marmara Denizi’ndeki kirliliğin ortadan kaldırılması için gerekli tüm ça-
lışmalar yürütülmüştür.

ÇŞİDB koordinasyonunda Marmara Denizi’nde oluşan deniz salyasının önlenmesi için 22 mad-
deden oluşan Marmara Denizi Koruma Eylem Planı, Marmara Denizi’nde ortaya çıkan ve do-
ğal yaşamı etkileyen afet niteliğindeki müsilaj kirliliğinin giderilmesi amacıyla Marmara Denizi
Havzası’nda yer alan valilikler, yerel yönetimler, ilgili kurum/kuruluşlar, sivil toplum kuruluşları
ve akademisyenlerin katılımlarıyla hazırlanarak, 06.06.2021 tarihinde kamuoyu ile paylaşılmıştır.

Havzada ilgili tüm kurum/kuruluşlarca yapılacak çalışmaların koordineli bir şekilde yürütülebil-
mesi için 7 Haziran 2021 tarihinde 2021/12 sayılı “Marmara Denizi Eylem Planı’nın Uygulanmasına
İlişkin Genelge” yayımlanmış ve ÇŞİDB koordinasyonunda İstanbul’da Koordinasyon ve Bilgilen-
dirme Merkezi, 7 ilde Valiliklerde Valinin başkanlığında İl Koordinasyon Merkezleri oluşturulmuş-
tur.

Diğer taraftan, Marmara Denizi Eylem Planı çerçevesinde öngörülen işlerin belirtilen sürelerde
tamamlanabilmesi, gereken çalışmaların bir bütünlük içerisinde yürütülebilmesi ve eylem planı
çerçevesinde yapılacak uygulamalara karar verilmesi amacıyla 13 Haziranda 2021/10 sayılı Cum-
hurbaşkanlığı Genelgesi ile Marmara Denizi Eylem Planı Koordinasyon Kurulu kurulmuştur. Mar-
mara Denizi Eylem Planı Koordinasyon Kurulu 1. Toplantısı 15 Haziran 2021 tarihinde yapılarak
Eylem Planı çerçevesinde yürütülecek temizleme çalışmaları ve kirliliğin önlenmesine ilişkin alt
çalışma grupları oluşturulmuştur.

Ayrıca, ÇŞİDB koordinasyonunda belediye başkanları, kamu kurum ve kuruluşlarının temsilcileri
ile sanatçı ve sporcuların katılımıyla 8 Haziran 2021 tarihinde İstanbul Caddebostan’da Müsilaj
Temizlik Seferberliği başlatılarak Marmara denizine kıyısı olan İstanbul, Kocaeli, Yalova, Tekirdağ,
Bursa, Balıkesir ve Çanakkale’de de çalışmalar yürütülmüştür. Müsilaj temizleme çalışmaları kap-
samında toplam 11.129,3 m müsilaj ÇŞİDB’nca toplanarak bertaraf edilmesi sağlanmıştır.
3
Bununla birlikte, Marmara Denizi’nde yaşanan noktasal kaynaklı kirliliğin azaltılması amacıyla,
ÇŞİDB’nca 22.06.2021 tarihli ve 2021/13 sayılı “Marmara Denizi Eylem Planı Kapsamında Deşarj
Standartlarında Kısıtlama Genelgesi” yayımlanmıştır. Genelge ile, Boğazlar ve Susurluk Havzası
dâhil Marmara Denizi Hidrolojik Havzası’nda ve bu havzada yer alan illerden İstanbul, Bursa ve
Kocaeli illerinin tamamında, sanayi ve evsel atıksu arıtma tesisleri için Su Kirliliği Kontrolü Yönet-
meliği ve Kentsel Atıksu Arıtımı Yönetmeliği ekinde yer alan ve kirliliğin göstergesi olan Kimyasal
Oksijen İhtiyacı (KOI) parametresinde Kentsel Atıksularda %20 oranında, endüstriyel atıksularda
ise her bir sektör için yeni bir deşarj standardı düzenlemesi yapılarak yaklaşık %50 ye kadar kı-

196